سرویس اطلاعات خارجی روسیه (SVR) روز سه‌شنبه اعلام کرد که دستگاه‌های اطلاعاتی کشورهای عضو ناتو پس از بررسی حادثه پهپادی چهارم اوت در فرودگاه لایپزیگ/هاله، به هیچ مدرکی دال بر نقش روسیه دست نیافته‌اند. این نهاد تأکید کرد که ارزیابی‌های صورت‌گرفته در پشت درهای بسته، با اتهام‌زنی‌های علنی برخی مقام‌های آلمانی علیه مسکو همخوانی ندارد.

روایت مسکو از ارزیابی محرمانه ناتو

به گفته سرویس اطلاعات خارجی روسیه، سرویس‌های اطلاعاتی غربی پس از بررسی دقیق این پرونده، به دولت‌های متبوع خود توصیه کرده‌اند از طرح اظهارنظرهای قطعی درباره مسئولیت روسیه خودداری کنند. در بیانیه این نهاد آمده است که این سرویس‌ها در جمع‌بندی‌های داخلی خود به نتایج متفاوتی نسبت به آنچه در فضای رسانه‌ای و سیاسی آلمان مطرح شده، رسیده‌اند.

مسکو مدعی است که نهادهای اطلاعاتی ناتو در جریان بررسی‌های خود به نشانه‌های متعدد از ردپای اوکراین در این ماجرا اشاره کرده‌اند؛ ادعایی که از سوی مقام‌های اوکراینی یا ناتو به‌طور رسمی تأیید نشده و تاکنون ارزیابی مستقل و علنی درباره آن منتشر نشده است. سرویس اطلاعات خارجی روسیه جزئیات بیشتری درباره ماهیت این نشانه‌ها ارائه نکرده است.

حادثه چهارم اوت در فرودگاه لایپزیگ/هاله چه بود؟

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، روز چهارم اوت یک پهپاد حامل مواد منفجره در نزدیکی محل استقرار هواپیماهای باری مرتبط با اوکراین در فرودگاه لایپزیگ/هاله کشف شد. این پهپاد پیش از انفجار شناسایی و خنثی شد و حادثه بدون تلفات جانی پایان یافت. نیروهای امنیتی آلمان پس از کشف این پرنده، محدوده فرودگاه را تحت تدابیر ویژه قرار دادند و تحقیقات درباره منشأ، مسیر پرواز و عامل ارسال آن را آغاز کردند.

فرودگاه لایپزیگ/هاله یکی از مراکز مهم لجستیکی در شرق آلمان است و در ماه‌های گذشته به دلیل نقش آن در جابه‌جایی محموله‌های مرتبط با جنگ اوکراین، به‌طور ویژه در کانون توجه نهادهای امنیتی قرار داشته است. همین جایگاه، حساسیت‌ها نسبت به هرگونه تهدید پهپادی در این فرودگاه را دوچندان کرده است.

اتهام‌زنی برلین و واکنش تند مسکو

پیش‌تر الکساندر دوبریندت، وزیر کشور آلمان، روسیه را مسئول این تلاش ناکام دانسته و آن را بخشی از آنچه «الگوی عملیات ترکیبی مسکو در اروپا» خوانده بود، توصیف کرده بود. این موضع در ادامه سلسله اتهام‌هایی مطرح شد که در ماه‌های اخیر از سوی برخی پایتخت‌های اروپایی درباره اقدامات خرابکارانه منتسب به روسیه مطرح شده است؛ اتهام‌هایی که مسکو همواره آن‌ها را بی‌اساس خوانده است.

سرویس اطلاعات خارجی روسیه در واکنش، این اتهام‌زنی را رد و اعلام کرد که برلین بدون ارائه شواهد قابل راستی‌آزمایی، مسئولیت حادثه را متوجه مسکو کرده است. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه نیز پیش‌تر اتهامات مشابه آلمان را رد کرده و گفته بود برلین برای مقصر جلوه دادن روسیه، شواهد را صحنه‌سازی کرده است؛ ادعایی که مقام‌های آلمانی آن را قاطعانه رد می‌کنند.

ادعای انگیزه بودجه‌ای و سیاسی

در بیانیه سرویس اطلاعات خارجی روسیه، به انگیزه‌های سیاسی و بودجه‌ای برلین نیز اشاره شده است. این نهاد مدعی شد که دولت آلمان با نسبت دادن حادثه لایپزیگ به روسیه، به دنبال توجیه افزایش هزینه‌های دفاعی در بودجه سال ۲۰۲۷ است. به گفته مسکو، بزرگ‌نمایی تهدید روسیه می‌تواند زمینه سیاسی لازم برای تصویب بودجه‌های نظامی سنگین‌تر را فراهم کند.

این نهاد اطلاعاتی همچنین موضوع را به تحولات سیاسی داخلی آلمان پیوند داده و گفته است که تمرکز بر تهدید خارجی، می‌تواند به‌عنوان ابزاری برای مدیریت فضای داخلی و کاهش فشار افکار عمومی در قبال چالش‌های اقتصادی و اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد. مقام‌های آلمانی تاکنون واکنشی رسمی به این بخش از اظهارات مسکو نشان نداده‌اند.

در شرایطی که جنگ اوکراین همچنان مهم‌ترین عامل تنش میان روسیه و ناتو به شمار می‌رود، پرونده پهپاد لایپزیگ به حلقه‌ای دیگر از جدال روایت‌ها میان دو طرف تبدیل شده است. در حالی که برلین بر مسئولیت مسکو تأکید دارد، روسیه می‌گوید بررسی‌های محرمانه خود ناتو نیز چنین مسئولیتی را تأیید نکرده است. تا زمان انتشار نتایج رسمی و مستند تحقیقات قضایی و امنیتی آلمان، ارزیابی دقیق درباره عامل اصلی این حادثه همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی خواهد ماند.