بسیاری از افراد تصور میکنند استفاده از دهانشویه میتواند جای مسواک زدن را بگیرد، بهویژه زمانی که فرصت یا حوصله مسواک زدن ندارند. اما متخصصان دهان و دندان میگویند این برداشت نادرست است و شستوشوی دهان با محلولهای دهانشویه هرگز نمیتواند پاکسازی کامل دندانها را انجام دهد.
چرا حرکت مکانیکی مسواک بیجایگزین است؟
به گفته متخصصان، پلاک دندانی لایهای چسبنده متشکل از باکتریها و ذرات غذایی است که بهطور مداوم روی سطح دندانها و در خط لثه تشکیل میشود. این پلاک تنها با سایش و حرکت مکانیکی الیاف مسواک از بین میرود. مسواک با برس زدن صحیح، ذرات غذا را از شیارها و سطوح جونده خارج میکند و لایه پلاک را میشکند.
دهانشویه، هرچند حاوی ترکیبات ضدمیکروبی و فلوراید باشد، فاقد توان مکانیکی برای کندن این لایه چسبنده است. به همین دلیل شستوشوی دهان بهتنهایی نمیتواند جایگزین مسواک شود؛ دهانشویه میتواند باکتریهای شناور در بزاق را کاهش دهد و بوی دهان را موقتاً بهبود بخشد، اما پلاک چسبیده به مینا را پاک نمیکند.
نقش واقعی دهانشویه چیست؟
دهانشویه زمانی مفید است که بهعنوان مرحله تکمیلی پس از مسواک و نخ دندان استفاده شود. برخی دهانشویههای حاوی فلوراید به تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی کمک میکنند و انواع آنتیسپتیک آن میتواند التهاب لثه را کاهش دهد. با این حال، این اثرات تنها زمانی معنادار است که سطح دندان از قبل با مسواک تمیز شده باشد.
- کاهش باکتریهای دهان: دهانشویه میتواند بار میکروبی بزاق را برای مدت کوتاهی پایین بیاورد.
- تازگی نفس: ترکیبات معطر و ضدمیکروب بوی نامطبوع دهان را بهطور موقت کنترل میکنند.
- کمک به پیشگیری از پوسیدگی: دهانشویههای فلورایده در کنار خمیر دندان فلوراید، مقاومت دندان در برابر اسید را افزایش میدهند.
- کمک به سلامت لثه: برخی فرمولها التهاب و خونریزی لثه را در افرادی که مستعد بیماری لثه هستند، کاهش میدهند.
باورهای نادرست درباره دهانشویه
یکی از باورهای رایج این است که اگر دهانشویه قوی و سوزاننده باشد، دندانها کاملاً تمیز شدهاند. احساس خنکی و سوزش ناشی از الکل یا منتول لزوماً به معنای پاکسازی نیست. باور دیگر این است که استفاده مکرر از دهانشویه میتواند پوسیدگی را جبران کند، در حالی که پوسیدگی ایجادشده تنها با درمان دندانپزشکی قابل ترمیم است.
همچنین برخی افراد به دلیل عجله، فقط دهانشویه را جایگزین مسواک صبح یا شب میکنند. متخصصان هشدار میدهند این عادت در بلندمدت خطر تجمع پلاک، تشکیل جرم، التهاب لثه و بویPersistent دهان را افزایش میدهد.
روش صحیح مراقبت روزانه از دهان و دندان
برای حفظ سلامت دهان، ترتیب و نظم مراقبت اهمیت زیادی دارد. توصیه دندانپزشکان بهطور خلاصه چنین است:
- حداقل دو بار در روز، هر بار به مدت دو دقیقه با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک بزنید. حرکت مسواک باید ملایم و با زاویه ۴۵ درجه نسبت به خط لثه باشد.
- روزانه یک بار از نخ دندان یا مسواک بیندندانی برای پاکسازی فضاهای بین دندانها استفاده کنید؛ جایی که الیاف مسواک به آن نمیرسد.
- در صورت توصیه دندانپزشک، پس از مسواک و نخ دندان از دهانشویه مناسب استفاده کنید. معمولاً ۳۰ ثانیه قرقره کردن کافی است و بلافاصله پس از آن نباید دهان را با آب فراوان شست.
- مسواک را هر سه تا چهار ماه یکبار تعویض کنید و از مسواک با الیاف نرم استفاده کنید تا به مینا و لثه آسیب نرسد.
چه زمانی دهانشویه ضروریتر میشود؟
در برخی شرایط، دندانپزشک استفاده منظم از دهانشویه را توصیه میکند؛ از جمله برای افرادی که ارتودنسی دارند، دچار خشکی دهان هستند، مستعد پوسیدگیهای مکررند یا پس از جراحی لثه به ضدعفونی موضعی نیاز دارند. در این موارد نیز دهانشویه درمان مستقل نیست و باید با تجویز و راهنمایی متخصص انتخاب شود.
کودکان، زنان باردار و افرادی که به برخی ترکیبات حساسیت دارند باید در انتخاب نوع دهانشویه دقت بیشتری داشته باشند و از مصرف خودسرانه نمونههای حاوی الکل یا کلرهگزیدین برای مدت طولانی بدون نظر پزشک پرهیز کنند.
جمعبندی
دهانشویه محصولی مفید اما مکمل است؛ نه جایگزین. تمیز کردن مؤثر دندانها بدون تماس مستقیم الیاف مسواک و نخ دندان با سطح دندان امکانپذیر نیست. اگر میخواهید نفس تازهتر، لثه سالمتر و خطر کمتر پوسیدگی داشته باشید، مسواک و نخ دندان را در اولویت قرار دهید و دهانشویه را بهعنوان گام تکمیلی و با مشورت دندانپزشک به برنامه روزانه خود اضافه کنید.
نظرات (0)