اتحادیه اروپا در گامی تازه برای ساماندهی حضور کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، قصد دارد چارچوب قانونی مشترکی برای تعیین محدودیت سنی در شبکههای اجتماعی اجرایی کند. این طرح که قرار است بهزودی بهصورت رسمی رونمایی شود، هدف اصلی خود را کاهش آسیبهای دیجیتال و ارتقای ایمنی روانی نسل جوان عنوان کرده است.
جزئیات طرح «قانون کودکان» اروپا
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این نهاد روز پنجشنبه از پیشنویس «قانون کودکان» پردهبرداری خواهد کرد. به گفته وی، این قانون مجموعهای از قواعد الزامآور برای پلتفرمهای بزرگ شبکههای اجتماعی در سطح اتحادیه اروپا ایجاد میکند تا دسترسی کودکان به این فضا قانونمند و ایمن شود.
بر اساس مفاد اولیه این طرح، کودکان ۱۳ تا ۱۵ سال تنها در صورتی مجاز به فعالیت در شبکههای اجتماعی خواهند بود که از حسابهای کاربری محدود و ویژه این رده سنی استفاده کنند. این حسابها بهصورت پیشفرض با نظارت والدین فعال میشود و والدین امکان مشاهده، مدیریت و کنترل محتوای قابل دسترس و ارتباطات فرزندان خود را خواهند داشت. یکی از مهمترین بندهای این بخش، تعیین سقف زمانی استفاده است؛ بهگونهای که مدت حضور روزانه این گروه سنی در شبکههای اجتماعی به حداکثر یک ساعت محدود خواهد شد.
برای نوجوانان ۱۵ تا ۱۸ سال نیز اگرچه محدودیت زمانی یکساعته اعمال نمیشود، اما پلتفرمها موظف خواهند بود اصل «طراحی ایمن» را بهطور کامل رعایت کنند. این اصل به معنای بازطراحی الگوریتمها، رابط کاربری و سیستمهای پیشنهاد محتوا به شکلی است که از اعتیادآوری، تشدید اضطراب یا هدایت نوجوانان به محتوای آسیبزا جلوگیری کند. به عبارت دیگر، شبکههای اجتماعی باید ثابت کنند که محصول آنها برای سلامت روان این گروه سنی بیخطر طراحی شده است.
چرا اروپا به دنبال محدودیت سنی است؟
فون در لاین در تشریح ضرورت این قانون به نگرانیهای فزاینده والدین، متخصصان سلامت روان و نهادهای آموزشی درباره پیامدهای استفاده بیرویه از شبکههای اجتماعی اشاره کرده است. به گفته رئیس کمیسیون اروپا، اختلال در الگوی خواب، افزایش اضطراب و افسردگی، گسترش پدیده قلدری سایبری، کاهش عزتنفس و حتی موارد خودآزاری در میان کودکان و نوجوانان، از جمله آسیبهایی است که بهطور مستقیم با حضور کنترلنشده در فضای مجازی مرتبط دانسته میشود.
مطالعات متعدد در سالهای اخیر در کشورهای عضو اتحادیه اروپا نشان داده که الگوریتمهای مبتنی بر جلب توجه مداوم و پیشنهاد محتوای بیپایان، کودکان را ساعتها در معرض محتوای اعتیادآور قرار میدهد. بروکسل معتقد است که نمیتوان مسئولیت مدیریت این فضا را تنها بر دوش خانوادهها گذاشت و پلتفرمهای بزرگ فناوری باید سهم خود را در ایجاد محیطی امن بپذیرند.
اتحادیه اروپا پیش از این نیز با تصویب قوانینی مانند «قانون خدمات دیجیتال» (DSA) تلاش کرده بود شفافیت و پاسخگویی پلتفرمها را افزایش دهد، اما طرح جدید بهطور ویژه بر گروه سنی کودکان و نوجوانان متمرکز است و ضمانت اجرایی سختگیرانهتری خواهد داشت.
گام بعدی؛ قانون عدالت دیجیتال در راه است
رئیس کمیسیون اروپا همزمان اعلام کرد که «قانون کودکان» تنها بخشی از یک بسته بزرگتر برای اصلاح فضای دیجیتال است. بر این اساس، کمیسیون اروپا در پاییز امسال از طرحی جامعتر تحت عنوان «قانون عدالت دیجیتال» رونمایی خواهد کرد. این قانون قرار است به موضوعات گستردهتری از جمله مقابله با طراحیهای فریبنده و اعتیادآور، حمایت از حقوق کاربران در برابر سوءاستفاده از دادههای شخصی و ایجاد توازن عادلانهتر میان کاربران و غولهای فناوری بپردازد.
انتظار میرود پس از ارائه رسمی پیشنویس قانون کودکان در روز پنجشنبه، فرآیند بررسی آن در پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا آغاز شود و در صورت تصویب، تمامی کشورهای عضو ملزم به اجرای یکپارچه این محدودیتهای سنی خواهند بود. این اقدام میتواند الگویی برای سایر کشورها در جهان باشد که با چالش مشابه حفاظت از کودکان در برابر آسیبهای شبکههای اجتماعی مواجه هستند.
در صورت اجرایی شدن این طرح، اروپا به یکی از سختگیرترین مناطق جهان در زمینه قانونگذاری برای حضور کودکان در شبکههای اجتماعی تبدیل خواهد شد و شرکتهای فناوری برای ادامه فعالیت در بازار اروپا ناگزیر به تطبیق محصولات خود با استانداردهای جدید ایمنی کودکان خواهند بود.
نظرات (0)