نتایج یک مطالعه جامع بین‌المللی نشان می‌دهد که بشر اگرچه بیش از هر زمان دیگری عمر می‌کند، اما بسیاری از این سال‌های اضافه‌شده را در وضعیت ناخوشایند بیماری و ناتوانی سپری می‌کند. پژوهشگران مؤسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشنگتن با بررسی روندهای سلامتی در سه دهه گذشته به یافته‌های قابل تأملی دست یافته‌اند.

افزایش امید به زندگی در برابر کاهش کیفیت زندگی

این مطالعه که در نشریه معتبر پزشکی منتشر شده، نشان می‌دهد امید به زندگی جهانی از کمتر از ۶۵ سال در سال ۱۹۹۰ به نزدیک ۷۴ سال در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است. با این حال، امید به زندگی سالم - یعنی سال‌هایی که فرد در سلامت کامل به سر می‌برد - رشد کندتری داشته و از حدود ۵۶ سال به ۶۳ سال رسیده است.

به عبارت دیگر، انسان‌ها به طور متوسط نزدیک به ۱۱ سال از عمر خود را با بیماری، ناتوانی یا کاهش کیفیت سلامت سپری می‌کنند. این رقم در سال ۱۹۹۰ حدود ۸.۸ سال بود.

وضعیت نگران‌کننده در کشورهای توسعه‌یافته

بر اساس یافته‌های این تحقیق، ایالات متحده بزرگترین شکاف را در میان کشورهای جهان دارد؛ جایی که مردم به طور متوسط ۱۴ سال از عمر خود را در شرایط نامناسب سلامت سپری می‌کنند. پس از آن استرالیا با ۱۳.۹ سال و کانادا با ۱۳.۷ سال در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در کشورهای پردرآمد، این شکاف به طور میانگین حدود ۱۳ سال است.

در مقابل، کشورهای جنوب صحرای آفریقا با ۹ سال کمترین شکاف را نشان می‌دهند که دلیل اصلی آن پایین‌تر بودن امید به زندگی کلی در این مناطق است.

زنان بیشتر عمر می‌کنند اما سالم‌تر نیستند

یکی از یافته‌های قابل توجه این مطالعه، تفاوت میان زنان و مردان است. زنان در همه مناطق جهان بیشتر از مردان عمر می‌کنند، اما سال‌های بیشتری را نیز در وضعیت سلامت نامناسب سپری می‌کنند. شکاف مرگ‌ومیر برای زنان به طور متوسط ۱۲ سال و برای مردان کمی بیش از ۹ سال برآورد شده است.

علل اصلی کاهش کیفیت زندگی

محققان عوامل متعددی را برای این پدیده شناسایی کرده‌اند. کمردرد و سایر اختلالات اسکلتی-عضلانی به عنوان مهم‌ترین محرک‌های شکاف سلامت معرفی شده‌اند. پس از آن، اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب، کاهش شنوایی مرتبط با سن، زمین‌خوردن و آسیب‌های غیرعمدی و بیماری‌های مزمن قرار دارند.

دکتر «کریستوفر موری»، مدیر مؤسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشنگتن و محقق ارشد این مطالعه، تأکید می‌کند: «دستاوردهای آینده در سلامت جمعیت نه تنها از کمک به افراد برای زندگی طولانی‌تر، بلکه از کمک به آنها برای زندگی سالم‌تر حاصل خواهد شد.»

عوامل خطر قابل پیشگیری

این پژوهش نشان می‌دهد که سال‌های طولانی سلامت نامناسب با عوامل خطر قابل پیشگیری یا قابل کنترل مرتبط است. از جمله این عوامل می‌توان به قند خون بالا، وزن اضافی بدن، سوءتغذیه و مصرف دخانیات اشاره کرد. به گفته محققان، سرمایه‌گذاری بیشتر در پیشگیری، مدیریت بلندمدت بیماری‌ها و مراقبت‌های مزمن می‌تواند به کاهش سال‌های سپری شده در شرایط نامناسب سلامت کمک کند.

این یافته‌ها تأکیدی است بر این که سیاست‌گذاران حوزه سلامت نباید تنها بر افزایش طول عمر متمرکز شوند، بلکه کیفیت زندگی و سال‌های سالم‌زیستی نیز باید به عنوان یک شاخص کلیدی در برنامه‌ریزی‌های بهداشتی و درمانی مد نظر قرار گیرد.