نخست‌وزیر جمهوری چک با ابراز نگرانی شدید از تشدید تنش‌های بین‌المللی و ادامه جنگ اوکراین، هشدار داد که مسیر کنونی تحولات جهانی نه به امنیت، بلکه مستقیماً به آستانه یک جنگ فراگیر جهانی منتهی می‌شود. او هم‌زمان پیشنهاد ایجاد یک سامانه دفاع موشکی واحد اروپایی را مطرح کرد و خواستار تمرکز اروپا بر ابتکارات صلح‌آمیز شد.

آندری بابیش این اظهارات را روز پنج‌شنبه در جریان اجلاس دفاعی پراگ بیان کرد. به گزارش خبرگزاری چک، او با اشاره به تجربه جنگ اوکراین گفت اروپا باید درس‌های این جنگ را به‌طور جدی تحلیل کند و به‌ویژه در حوزه دفاع موشکی بالستیک به دنبال راه‌حل‌های مشترک و پایدار باشد.

هشدار صریح: جهان به سمت پرتگاه می‌رود

بابیش با لحنی تند نسبت به آینده نظم بین‌الملل هشدار داد و گفت: «از گفتن این حقیقت ابایی ندارم که مسیری که جهان امروز در پیش گرفته به امنیت منجر نمی‌شود، بلکه مستقیماً به دروازه‌های جهنم منتهی می‌شود. این مسیر ما را به‌سوی جنگ جهانی سوم سوق می‌دهد.»

نخست‌وزیر چک تأکید کرد که جهان به معنای واقعی کلمه «به سمت جهنم در حرکت است» اگر قدرت‌های بزرگ و نهادهای اروپایی به‌جای کاهش تنش، به تشدید رقابت نظامی و تعمیق شکاف‌های ژئوپلیتیک ادامه دهند. به گفته او، ادامه وضعیت فعلی بدون یک تغییر رویکرد اساسی، خطر تشدید غیرقابل کنترل اوضاع را به‌همراه دارد.

طرح «یورو پاتریوت»؛ سپر موشکی مشترک اروپا

یکی از محورهای اصلی سخنان بابیش، پیشنهاد ایجاد سامانه دفاع موشکی مشترک اروپایی تحت عنوان «یورو پاتریوت» بود. او توضیح داد که این سامانه قرار نیست رقیب یا جایگزینی برای توان دفاعی ناتو باشد، بلکه مکمل قابلیت‌های این ائتلاف خواهد بود.

به گفته نخست‌وزیر چک، اجرای چنین پروژه‌ای می‌تواند به شیوه برنامه موفق تولید مشترک هواپیماهای «ایرباس» در اروپا پیش برود؛ الگویی که نشان داد همکاری صنعتی و فناورانه میان کشورهای اروپایی می‌تواند به یک دستاورد راهبردی و اقتصادی بزرگ منجر شود.

بابیش افزود که اجرای پروژه یورو پاتریوت علاوه بر تقویت امنیت جمعی اروپا، به توسعه صنعت دفاعی جمهوری چک نیز کمک خواهد کرد و فرصت‌های جدیدی برای سرمایه‌گذاری، اشتغال و انتقال فناوری در این کشور ایجاد می‌کند. او در عین حال تصریح کرد که هدف اروپا در این مسیر نباید رقابت با آمریکا باشد، بلکه باید همکاری تکمیلی با واشنگتن در دستور کار قرار گیرد.

درخواست برای ابتکار صلح اوکراین با محوریت اروپا و آمریکا

نخست‌وزیر چک در بخش دیگری از سخنان خود، بر ضرورت حل‌وفصل سیاسی جنگ اوکراین تأکید کرد و از اتحادیه اروپا خواست به تلاش‌های آمریکا برای پایان دادن به این مناقشه بپیوندد.

او گفت: «اروپا به رهبری قوی نیاز دارد و باید با آمریکا متحد شود تا ولودیمیر زلنسکی و ولادیمیر پوتین، رؤسای جمهور اوکراین و روسیه را پای میز مذاکره بیاورد.»

بابیش با بیان اینکه درگیری اوکراین صرفاً یک بحران نظامی نیست، خاطرنشان کرد که پیامدهای این جنگ تأثیر بسیار منفی و گسترده‌ای بر اقتصاد اروپا و جهان گذاشته است؛ از افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی گرفته تا اختلال در زنجیره تأمین و رشد تورم.

وی تأکید کرد که با توجه به خطر تشدید اوضاع، این مناقشه از طریق ابزار نظامی قابل حل نیست و اروپا باید تمرکز خود را بر ابتکارات صلح‌آمیز، دیپلماسی فعال و ایجاد زمینه برای گفت‌وگوهای مستقیم قرار دهد. به باور او، طولانی شدن جنگ تنها به تعمیق بحران و افزایش هزینه‌های انسانی و اقتصادی منجر خواهد شد.

نگاه مسکو: اروپا جنگ را طولانی می‌کند

در مقابل، مسکو بارها از آنچه «نقش منفی بازیگران اروپایی» در روند حل‌وفصل بحران اوکراین می‌خواند، انتقاد کرده است. مقام‌های روس معتقدند برخی پایتخت‌های اروپایی عامدانه درگیری را طولانی می‌کنند تا آن را به تهدیدی دائمی علیه امنیت روسیه تبدیل کنند.

روسیه همچنین نسبت به روند نظامی‌سازی تدریجی اتحادیه اروپا هشدار داده و اعلام کرده است که افزایش هزینه‌های نظامی و تلاش برای جبران کاهش نقش دفاعی آمریکا، اتحادیه اروپا را به‌تدریج به یک «بلوک نظامی-سیاسی» تبدیل می‌کند. به گفته مسکو، این روند نه‌تنها به حل بحران اوکراین کمک نمی‌کند، بلکه چشم‌انداز دستیابی به راه‌حل سیاسی را پیچیده‌تر و دشوارتر می‌سازد.

اظهارات بابیش در حالی مطرح می‌شود که بحث درباره آینده معماری امنیتی اروپا، میزان هزینه‌های دفاعی و نحوه تعامل با آمریکا و روسیه به یکی از اصلی‌ترین محورهای اختلاف و رایزنی میان پایتخت‌های اروپایی تبدیل شده است. پیشنهاد یورو پاتریوت می‌تواند در صورت اجماع، به آزمونی برای سنجش توان اروپا در اجرای پروژه‌های دفاعی مشترک و در عین حال حفظ توازن در روابط فراآتلانتیکی بدل شود.