وزارت امور خارجه روسیه روز جمعه کاردار بریتانیا در مسکو را احضار کرد تا اعتراض رسمی خود را نسبت به آنچه «افزایش چشمگیر» ارسال تسلیحات از سوی لندن به اوکراین خوانده، به طرف بریتانیایی ابلاغ کند. این اقدام در بحبوحه تیرگی بیسابقه روابط دو کشور و در حالی صورت گرفته که مسکو و لندن در ماههای اخیر تبادل دیپلماتیک در سطح سفیر نداشتهاند.
احضار دیپلمات بریتانیایی و پیام تند مسکو
بر اساس بیانیه وزارت خارجه روسیه، «دانائه دهولاکیا» کاردار بریتانیا در مسکو به این وزارتخانه فراخوانده شد. در این بیانیه آمده است که با تداوم و تشدید ارسال تجهیزات نظامی به کییف، «لندن خود را در موقعیت همدست جنایات خونینی قرار میدهد که رژیم کییف مرتکب میشود و تنها میتوان آن را تروریسم و جنایات جنگی توصیف کرد.»
مسکو تاکید کرده است که حمایت تسلیحاتی غرب، بهویژه بریتانیا به عنوان یکی از حامیان اصلی اوکراین، نهتنها به طولانیتر شدن درگیری منجر میشود، بلکه مسئولیت سیاسی و اخلاقی پیامدهای آن را نیز متوجه حامیان کییف میکند. وزارت خارجه روسیه این موضع را «هشدار رسمی» به لندن توصیف کرده و خواستار بازنگری در سیاست فعلی دولت بریتانیا شده است.
موضع لندن: ایستادن شانه به شانه کییف
در مقابل، دولت بریتانیا بارها اعلام کرده است که «شانه به شانه» در کنار اوکراین ایستاده و خود را متعهد به تأمین تجهیزات نظامی مورد نیاز این کشور میداند. لندن از آغاز جنگ در اوکراین یکی از بزرگترین تأمینکنندگان کمکهای نظامی، مالی و آموزشی برای نیروهای اوکراینی بوده و این سیاست را بخشی از راهبرد کلان خود برای مقابله با آنچه «تهدید روسیه برای امنیت اروپا» میخواند، عنوان میکند.
مقامهای بریتانیایی میگویند ارسال تسلیحات دفاعی و تهاجمی به کییف، در چارچوب حق دفاع مشروع اوکراین و بر اساس درخواست دولت این کشور صورت میگیرد و لندن قصدی برای عقبنشینی از این حمایت ندارد. همین رویکرد، یکی از عوامل اصلی تشدید تنش میان دو پایتخت در بیش از دو سال گذشته بوده است.
روابط در پایینترین سطح؛ غیبت سفیر و گمانهزنی درباره تنزل دیپلماتیک
روابط روسیه و بریتانیا هماکنون در یکی از پایینترین سطوح خود در دهههای اخیر قرار دارد. روسیه در حال حاضر سفیری در لندن ندارد. «آندری کلین» سفیر پیشین روسیه در بریتانیا، در ماه ژوئیه ماموریت خود را به پایان رساند و مسکو را ترک کرد.
خروج کلین موجی از گمانهزنیها را در رسانههای بریتانیایی برانگیخت مبنی بر اینکه مسکو ممکن است سطح روابط دیپلماتیک خود با لندن را به دلیل نقش فعال بریتانیا در حمایت از اوکراین کاهش داده باشد. وزارت خارجه روسیه اما این گمانهزنیها را تکذیب کرده و گفته است تغییر سفیر، یک جابهجایی معمول دیپلماتیک بوده و به معنای تنزل روابط نیست.
با این حال، ناظران معتقدند احضار کاردار بریتانیا و لحن تند بیانیه اخیر، نشانه دیگری از عمق شکاف سیاسی میان دو کشور است؛ شکافی که از موضوع اوکراین فراتر رفته و به حوزههایی چون تحریمها، امنیت انرژی، و همکاریهای بینالمللی نیز کشیده شده است.
پیامدهای احضار در معادلات جنگ اوکراین
احضار دیپلمات ارشد بریتانیا در مسکو اگرچه از نظر پروتکل دیپلماتیک اقدامی مرسوم برای ابلاغ اعتراض است، اما انتخاب زمان آن و ادبیات بهکار رفته، حامل پیام سیاسی روشنی است. مسکو میخواهد به متحدان غربی کییف هشدار دهد که ادامه حمایت تسلیحاتی، هزینههای دیپلماتیک و سیاسی برای آنها به همراه خواهد داشت.
از سوی دیگر، بریتانیا و دیگر حامیان اوکراین تاکنون نشان دادهاند که چنین هشدارهایی تاثیری بر سیاست حمایتی آنها نداشته است. لندن به همراه واشنگتن و بروکسل، همچنان بر تداوم کمکها تا «تغییر محاسبات میدانی» تأکید دارد.
در چنین فضایی، به نظر میرسد روابط روسیه و بریتانیا در کوتاهمدت چشماندازی برای بهبود نداشته باشد و پرونده اوکراین همچنان محور اصلی تقابل لفظی و دیپلماتیک دو طرف باقی بماند. اینکه آیا احضار اخیر به اقدامات عملی بیشتر مانند احضار متقابل، محدودیتهای دیپلماتیک یا تشدید لفاظیها منجر خواهد شد، به تحولات میدانی جنگ و تصمیمات آتی لندن در زمینه بستههای تسلیحاتی جدید بستگی دارد.
نظرات (0)