سلامت مادر و کودک یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی نظام سلامت در هر منطقه محسوب می‌شود و دسترسی به خدمات تخصصی در این حوزه می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش خطرات دوران بارداری، ارتقای سلامت نوزادان و حمایت از بنیان خانواده ایفا کند. اکنون شهرستان گچساران در استان کهگیلویه و بویراحمد با تکیه بر ظرفیت‌های بیمارستان بی‌بی‌حکیمه، گام‌های بلندی برای تبدیل شدن به قطب تخصصی درمان مادر و کودک در جنوب غرب کشور برداشته است.

این بیمارستان که خدمات آن از مراقبت‌های ویژه نوزادان تا درمان‌های پیشرفته ناباروری و خدمات تخصصی زنان و زایمان را در بر می‌گیرد، در سال‌های اخیر به مقصدی فراتر از مرزهای شهرستان تبدیل شده و مادران باردار و زوج‌های نابارور از شهرهای اطراف نیز برای دریافت خدمات به آن مراجعه می‌کنند.

بی‌بی‌حکیمه در مسیر نخستین بیمارستان آموزشی گچساران

مدیر شبکه بهداشت و درمان گچساران از برنامه ارتقای بیمارستان بی‌بی‌حکیمه به مرکز آموزشی ـ درمانی خبر داد و گفت مقدمات این طرح از سوی معاونت آموزش و پژوهش دانشگاه علوم پزشکی در حال پیگیری است.

سید امین رضایی اظهار کرد: در صورت نهایی شدن این طرح، بیمارستان بی‌بی‌حکیمه به نخستین بیمارستان آموزشی گچساران تبدیل خواهد شد؛ تحولی که زمینه توسعه دوره‌های تخصصی و فوق‌تخصصی، جذب پزشکان فلوشیپ و فوق‌تخصص و در نهایت ارتقای کیفی خدمات درمانی را فراهم می‌کند.

وی افزود: بیمارستان‌های آموزشی علاوه بر افزایش ظرفیت علمی و درمانی، از نظر درآمدی و زیرساختی نیز به تقویت نظام سلامت شهرستان کمک می‌کنند و حضور بیشتر پزشکان فوق‌تخصص، به طور مستقیم کیفیت خدمات ارائه‌شده به بیماران را بهبود می‌بخشد.

NICU؛ نقطه قوت بیمارستان و شاخصی بهتر از میانگین کشوری

به گفته مدیر شبکه بهداشت و درمان گچساران، بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان (NICU) بیمارستان بی‌بی‌حکیمه یکی از شاخص‌ترین ظرفیت‌های درمانی این مرکز است. کیفیت خدمات این بخش به اندازه‌ای است که در ماه‌های اخیر، مادران باردار پرخطر از سایر نقاط استان نیز پیش از زایمان به این مرکز ارجاع داده می‌شوند تا نوزادانشان از خدمات تخصصی NICU بهره‌مند شوند.

رضایی با اشاره به دستاوردهای قابل توجه این حوزه گفت: در دو سال گذشته حتی یک مورد مرگ مادر باردار در شهرستان گچساران ثبت نشده است. شاخص مرگ نوزادان زیر ۲۸ روز نیز در این شهرستان حدود ۷ در هر هزار تولد زنده است که به طور معناداری از میانگین کشوری ۱۵ تا ۱۶ در هزار پایین‌تر قرار دارد.

وی تأکید کرد: بیش از ۹۰ درصد موارد مرگ نوزادان مربوط به تولدهای زودرس در سنین بسیار پایین بارداری بوده و در سال جاری هیچ مورد فوتی در میان نوزادان متولدشده پس از ۳۷ هفته بارداری گزارش نشده است. به گفته او، وجود بیمارستان تخصصی مادر و کودک یکی از عوامل اصلی بهبود این شاخص‌ها در گچساران است.

این ظرفیت فراشهرستانی به خوبی در آمار مراجعان نیز دیده می‌شود؛ به طوری که در سال گذشته ۲۵۰ مادر باردار ساکن شهرستان‌های مجاور، بیمارستان بی‌بی‌حکیمه را برای زایمان انتخاب کردند. همچنین بر اساس نظرسنجی‌های انجام‌شده، ۸۰ درصد از کل مراجعه‌کنندگان و ۱۰۰ درصد از مراجعان بخش زایمان از خدمات ارائه‌شده ابراز رضایت کرده‌اند.

امید تازه برای زوج‌های نابارور؛ موفقیت ۳۵ تا ۴۰ درصدی IVF

فوق‌تخصص زنان و زایمان بیمارستان بی‌بی‌حکیمه نیز از عملکرد موفق بخش درمان ناباروری این مرکز خبر داد. پردیس بخشایی گفت: نرخ موفقیت بارداری در بخش IVF این بیمارستان حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد است؛ آماری که در مقایسه با استانداردهای کشوری قابل قبول ارزیابی می‌شود.

وی افزود: سالانه حدود یک هزار و ۵۰۰ زوج نابارور برای دریافت خدمات تشخیصی و درمانی به این مرکز مراجعه می‌کنند. به گفته بخشایی، اگرچه باروری در سنین بالای ۴۵ سال بسیار دشوار است، اما با بهره‌گیری از روش‌های نوین کمک‌باروری و پیگیری مستمر درمانی، امکان بارداری برای برخی از زنان در این سنین نیز فراهم شده و نمونه‌های موفق، امید تازه‌ای برای زوج‌هایی ایجاد کرده که سال‌ها در انتظار فرزند بوده‌اند.

این متخصص زنان با اشاره به چالش‌های موجود گفت: نبود پوشش کامل بیمه‌ای برای خدمات اهدای جنین و تخمک همچنان یکی از مهم‌ترین مشکلات بیماران است. حمایت بیمه‌ای بیشتر می‌تواند بار مالی سنگین درمان را از دوش خانواده‌ها بردارد و دسترسی عادلانه‌تری به این خدمات ایجاد کند.

نیازهای توسعه‌ای برای تکمیل قطب مادر و کودک

با وجود دستاوردهای اخیر، مدیران حوزه سلامت گچساران بر ضرورت توسعه زیرساخت‌ها و تکمیل حلقه خدمات تخصصی تأکید دارند. رضایی در این باره گفت: توسعه بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان، تأمین دستگاه اکسیژن‌ساز، دستگاه‌های کمک‌تنفسی ویژه نوزادان (ونتیلاتور) و تجهیز بخش به ابزارهای پیشرفته لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی از مهم‌ترین نیازهای فعلی بیمارستان بی‌بی‌حکیمه است.

وی نبود فوق‌تخصص طب مادر و جنین و فقدان کلینیک وابسته را از دیگر چالش‌های موجود برای تکمیل چرخه خدمات تخصصی عنوان کرد و افزود: جذب نیروهای فوق‌تخصص جدید، نوسازی تجهیزات و رفع این کمبودها می‌تواند زمینه ارائه خدمات جامع‌تر و باکیفیت‌تر به مادران، نوزادان و زوج‌های نابارور را فراهم کند و جایگاه گچساران را به عنوان مرکز تخصصی مادر و کودک در منطقه تثبیت نماید.

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند در صورت تحقق برنامه آموزشی شدن بیمارستان، تأمین تجهیزات مورد نیاز و حمایت بیمه‌ای از خدمات ناباروری، گچساران نه تنها نیاز جمعیت خود بلکه بخشی از نیاز درمانی جنوب غرب کشور در حوزه حساس سلامت مادر و کودک را پاسخ خواهد داد؛ هدفی که با توجه به شاخص‌های فعلی، دور از دسترس نیست.