صنعت خودروی چین در آستانه یکی از مهمترین تجدیدساختارهای سالهای اخیر قرار گرفته است. گروه خودروسازی گوانگژو موسوم به جیایسی (GAC) روز دوشنبه از امضای یک معرفینامه (نامه намер) با شرکت چاینا فاو (China FAW) خبر داد که بر اساس آن، جیایسی بخشی از سهام فاو در یک شرکت سرمایهگذاری مشترک خودروسازی را خریداری خواهد کرد. این خبر که به سرعت در رسانههای اقتصادی چین بازتاب یافت، به عنوان نشانهای از آغاز موج ادغام خودروسازان دولتی با حمایت مستقیم پکن تفسیر میشود.
جزئیات معامله سهامداری میان فاو و جیایسی
بر اساس اطلاعیه رسمی جیایسی، این معامله از طریق انتشار سهام جدید و جذب سرمایه پشتیبان انجام خواهد شد و هدف اصلی آن، یکپارچهسازی منابع صنعتی، ظرفیتهای تولید و توان تحقیق و توسعه میان دو گروه بزرگ خودروسازی دولتی است؛ یکی در سطح ملی (فاو) و دیگری در سطح محلی (گروه صنایع خودروسازی گوانگژو).
برآوردهای اولیه حاکی از آن است که پس از نهایی شدن قرارداد، گروه فاو به دومین سهامدار بزرگ جیایسی با نفوذ راهبردی تبدیل میشود و یک پیوند سهامداری مستحکم و بلندمدت میان دو طرف ایجاد خواهد شد. با این حال، جیایسی تأکید کرده که این تراکنش در دسته «تجدید ساختار دارایی عمده» قرار میگیرد، اما تغییری در کنترل نهایی شرکت ایجاد نمیکند و سهامدار کنترلکننده همچنان گروه صنایع خودروسازی گوانگژو باقی خواهد ماند. به همین دلیل، این معامله به معنای عرضه غیرمستقیم یا لیستینگ جدید در بورس نخواهد بود.
جیایسی نام دقیق جوینتونچری که سهام آن موضوع معامله است را در پروندههای اولیه فاش نکرده، اما نحوه طراحی معامله و ساختار سهامداری، نگاه تحلیلگران را به سوی یک گزینه مشخص جلب کرده است.
پایان دوران «تویوتا شمال و جنوب»؟
تمام گمانهزنیهای کارشناسی در بازار خودروی چین بر فاو تویوتا متمرکز شده است. تویوتا در حال حاضر دو سرمایهگذاری مشترک مجزا در چین دارد: فاو تویوتا در شمال و گک تویوتا (GAC Toyota) در جنوب. این الگوی دوگانه که حدود سه دهه ادامه داشته، اکنون ممکن است به ایستگاه پایانی خود نزدیک شود.
اگر جیایسی موفق شود کنترل سهام فاو در فاو تویوتا را در اختیار بگیرد، محتملترین سناریو ادغام دو جوینتونچر تویوتا در قالب یک مجموعه واحد خواهد بود. چنین ادغامی میتواند مزایای متعددی برای شریک ژاپنی و طرفهای چینی داشته باشد:
- یکپارچهسازی ظرفیتهای تولید و کاهش هزینههای سربار
- ترکیب شبکههای تحقیق و توسعه، فروش و خدمات پس از فروش
- حذف محصولات موازی و همپوشان که رقابت درونگروهی ایجاد میکنند
- افزایش قدرت چانهزنی و کارایی در برابر جنگ قیمتی شدید خودروهای الکتریکی و انرژی نو در بازار چین
تحلیلگران معتقدند این تحول میتواند به سه دهه فعالیت مدل جوینتونچر شمال-جنوب در صنعت خودروی چین پایان دهد؛ مدلی که در دهههای گذشته ستون اصلی حضور خودروسازان خارجی در چین بود، اما اکنون در دوران گذار به برقیسازی، نیازمند بازتعریف است.
واکنش بازار سرمایه؛ توقف نماد در شانگهای و جهش در هنگکنگ
انتشار خبر توافق اولیه، واکنش فوری بازار سرمایه را به دنبال داشت. نماد معاملاتی کلاس A گروه جیایسی در بورس شانگهای در تمام طول روز دوشنبه متوقف شد. شرکت اعلام کرده این تعلیق تا زمان افشای کامل جزئیات پیشنهاد تجدید ساختارِ تأییدشده توسط هیئتمدیره ادامه خواهد داشت و حداکثر تا ۱۰ روز کاری به طول میانجامد.
در مقابل، سهام کلاس H همین گروه در بورس هنگکنگ به معاملات خود ادامه داد و در ساعات اولیه معاملات تا ۱۵ درصد جهش را تجربه کرد، هرچند در ادامه بخشی از این رشد تعدیل شد و در محدوده حدود ۸ درصد تثبیت شد.
پیش از توقف نماد در شانگهای، هر سهم جیایسی با قیمت ۵.۰۹ یوان معامله میشد؛ سطحی که نشاندهنده افت سنگین ۳۷.۸۵ درصدی از ابتدای سال جاری است. این افت، فشار فزاینده بر خودروسازان سنتی و دولتی چین در دوران گذار به خودروهای انرژی جدید و رقابت شدید قیمتی را به خوبی بازتاب میدهد؛ جایی که برندهای نوظهور برقی سهم بازار را با سرعت بالا تصاحب میکنند.
پشتوانه سیاست کلان پکن؛ ادغام برای مهار مازاد ظرفیت
این توافق تاریخی دقیقاً در راستای سیاستهای جدید دولت مرکزی چین برای حمایت از ادغام و یکپارچهسازی در صنعت خودرو ارزیابی میشود. در کنفرانس خبری ۱۱ سپتامبر، شائو جی معاون بخش توسعه صنعتی در کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین (NDRC) اعلام کرد که دولت از اصلاحات در گروههای بزرگ شرکتی برای پیشبرد ادغام و تجدید ساختار حمایت خواهد کرد.
هدف این سیاستها، تشویق شرکتهای پیشرو به ادغام منابع تحقیق، توسعه و تولید و جلوگیری از رقابتهای تکراری و مخرب در طراحی محصولات، موازیکاری در توسعه فناوری و اتلاف سرمایهگذاریهاست. به عبارت دیگر، پکن میخواهد به جای تعدد پروژههای مشابه و ظرفیتهای بلااستفاده، بازیگران بزرگتر، کارآمدتر و رقابتپذیرتر در سطح جهانی بسازد.
تحلیلگران نهادهای بینالمللی از جمله Citi و Bernstein این توافق میان فاو و جیایسی را نخستین گام عملی مقامات چینی برای تحکیم خودروسازان دولتی و مقابله با بحران مازاد ظرفیت در صنعت خودرو میدانند. صنعت خودروی چین با وجود پیشتازی در تولید و فروش جهانی، بهویژه در بخش خودروهای برقی، با ظرفیت نصبشده بسیار فراتر از تقاضای داخلی و جنگ قیمتی فرسایشی روبهروست که حاشیه سود بسیاری از خودروسازان را به شدت کاهش داده است.
پیامدهای احتمالی؛ آغاز موج جدید تجدید ساختار؟
اگر این معامله با موفقیت نهایی شود، میتواند به عنوان یک الگوی مرجع برای سایر ادغامهای دولتی عمل کند. بسیاری از گروههای خودروسازی دولتی در سطوح استانی و ملی با چالشهای مشابهی از جمله افت سهم بازار، کاهش سودآوری و نیاز به سرمایهگذاری سنگین در فناوریهای برقی و هوشمند مواجه هستند.
موفقیت در ادغام فاو و جیایسی و سپس یکپارچهسازی احتمالی شبکه تویوتا در چین، نهتنها جایگاه تویوتا را در بزرگترین بازار خودروی جهان تقویت میکند، بلکه به پکن نشان میدهد که مسیر ادغامهای هدفمند میتواند راهی برای افزایش بهرهوری، کاهش رقابت مخرب داخلی و تقویت رقابتپذیری بینالمللی باشد.
در سوی دیگر، سرمایهگذاران نیز با دقت تحولات بعدی را زیر نظر دارند. جزئیات ارزشگذاری سهام، نسبت تبادل سهام جدید و برنامه زمانبندی دقیق ادغام، از جمله مواردی است که باید در اطلاعیه تکمیلی هیئتمدیره جیایسی طی روزهای آینده منتشر شود و میتواند مسیر قیمتی سهام این گروه و حتی سایر خودروسازان دولتی را تعیین کند.
نظرات (0)