با نزدیک شدن به ایام پیادهروی اربعین و پیشبینی هوای گرم در مسیرهای منتهی به کربلا، متخصصان طب ایرانی بر لزوم رعایت اصول پیشگیری از گرمازدگی تأکید کردهاند. دکتر علیرضا عباسیان، مدیر گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران، در گفتوگو با خبرنگار مهر، به ارائه راهکارهای عملی برای زائران پرداخته است.
تقسیمبندی زائران بر اساس وضعیت سلامتی
عباسیان با اشاره به این که توصیههای سلامت را باید در دو گروه جداگانه ارائه کرد، گفت: «افراد سالم و افرادی که بیماریهای زمینهای دارند، هر یک نیازمند رهنمودهای خاص خود هستند. کسانی که به دیابت، بیماریهای قلبی یا سایر بیماریهای مزمن مبتلا هستند، حتماً باید پیش از سفر با پزشک یا متخصص طب ایرانی مشورت کرده و توصیههای اختصاصی دریافت کنند.»
وی هشدار داد که توصیههای عمومی برای افراد سالم به معنای بینیازی بیماران از مراقبتهای ویژه نیست و بیماران نباید صرفاً با تکیه بر توصیههای عمومی و بدون مشورت پزشک راهی سفر شوند.
پیشگیری از گرمازدگی؛ اولویت نخست
مدیر گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به گرمای هوا در ایام اربعین امسال، مهمترین اصل را پیشگیری از گرمازدگی دانست. وی به زائران توصیه کرد که تا حد امکان از پیادهروی در ساعات اوج گرما خودداری کرده و مسیر را در شب، بامداد یا ساعات نزدیک به غروب طی کنند. همچنین استفاده از کلاه لبهدار یا سایبان و استراحت در طول مسیر از اهمیت ویژهای برخوردار است.
نوشیدن آب و املاح؛ تعادل الکترولیتها را حفظ کنید
عباسیان مصرف آب و املاح را از دیگر اصول اساسی پیشگیری از گرمازدگی برشمرد و توضیح داد: «هنگام تعریق، علاوه بر آب، املاح بدن نیز از دست میرود. بنابراین نوشیدن آب به تنهایی کافی نیست و زائران باید روزانه مقدار کمی نمک نیز مصرف کنند تا املاح از دسترفته جبران شود.»
تغذیه مناسب در مسیر پیادهروی
این متخصص طب ایرانی درباره تغذیه در طول مسیر اربعین توصیه کرد: «بهتر است از غذاهای تند، پرادویه، سرخکردنی و مواد غذایی که حاوی مقادیر زیاد زنجبیل، دارچین، فلفل، گردو، پسته و سایر مواد با طبع گرم هستند، کمتر استفاده شود؛ زیرا این غذاها متابولیسم بدن را افزایش داده و احساس گرما را تشدید میکنند.»
وی در مقابل، غذاهای آبکی مانند سوپ، آش رقیق، خورشها و غذاهای حاوی کدو، لبنیات و سبزیجات را انتخاب مناسبتری دانست. همچنین میوههایی نظیر خیار، هلو و آلبالو به تأمین آب بدن کمک شایانی میکنند.
عباسیان با تأکید بر پرهیز از مصرف زیاد تنقلات شور هشدار داد: «اگرچه مصرف مقدار کمی نمک برای جبران املاح توصیه میشود، اما مصرف زیاد آجیل شور و مواد غذایی بسیار شور میتواند موجب تشنگی بیشتر و افزایش احتمال گرمازدگی شود.»
راهکاری ساده برای کاهش خستگی
یکی از توصیههای جالب طب ایرانی برای کاهش خستگی، ریختن آب سرد روی پاها است. عباسیان در این باره گفت: «در فصل تابستان، ریختن آب سرد روی پاها میتواند بدون ایجاد عوارض، به کاهش دمای بدن و رفع خستگی کمک کند. اما ریختن آب بسیار سرد روی کل بدن، بهویژه پس از فعالیت شدید، ممکن است باعث گرفتگی عضلات یا مشکلات دیگر شود.»
اقدامات اولیه در مواجهه با گرمازدگی
مدیر گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره اقدامات فوری هنگام مواجهه با فرد گرمازده گفت: «نخستین اقدام، انتقال فرد به محیط سایه و خنک است. سپس باید به تدریج مایعات خنک در اختیار او قرار داد و از مصرف ناگهانی حجم زیاد مایعات بسیار سرد خودداری کرد. در صورت ادامه علائم یا بدحال بودن فرد، باید از ادامه پیادهروی جلوگیری و از وسایل نقلیه برای ادامه مسیر استفاده شود.»
گروههای پرخطر؛ مراقبت ویژه الزامی است
عباسیان خاطرنشان کرد که افرادی با سابقه گرمازدگی بهتر است پیادهروی را فقط در ساعات شب انجام دهند. بیماران دیابتی، زنان باردار، مادران دارای شیرخوار و خانوادههایی که کودک خردسال همراه دارند، باید با حساسیت بیشتری وضعیت جسمی خود و همراهان را کنترل کنند.
وی با اشاره به این که کودکان ممکن است علائم گرمازدگی را بهخوبی بیان نکنند، هشدار داد: «بیحالی تدریجی در کودکان میتواند نشانه خطرناک گرمازدگی باشد و در صورت بیتوجهی، احتمال بروز شوک وجود دارد. مادران شیرده نیز باید تغذیه شیرخوار با شیر مادر را به طور کامل ادامه دهند و در صورت نیاز، برای دریافت خدمات درمانی اقدام کنند.»
سلامت؛ رکن اصلی یک زیارت معنوی
عباسیان در پایان سخنان خود تأکید کرد: «حفظ سلامت، یکی از ارکان اصلی زیارت است. زائران نباید تصور کنند تحمل آسیب جسمی بخشی از سفر معنوی محسوب میشود؛ زیرا گرمازدگی شدید و کمآبی میتواند عوارض ماندگار بر سلامت فرد بر جای بگذارد و علاوه بر خود زائر، همراهان و کادر درمان را نیز درگیر کند.»
وی در جمعبندی گفت: «رعایت توصیههای بهداشتی، بهترین راه برای انجام سفری ایمن و زیارتی همراه با سلامت است. زائران با برنامهریزی مناسب، تغذیه صحیح و مدیریت زمان پیادهروی میتوانند سفری سالم و خاطرهانگیز را تجربه کنند.»
نظرات (0)