پس از موج بی‌سابقه ورود مهاجران از مراکش به شهر مرزی سبته، دولت اسپانیا برنامه تازه‌ای برای ساماندهی وضعیت کودکان مهاجر بی‌همراه اعلام کرده است. مادرید قصد دارد این کودکان را طی چند هفته آینده به مناطق مختلف خاک اصلی این کشور منتقل کند تا روند رسیدگی به پرونده‌های آنان با امکانات بیشتری دنبال شود.

هجوم یک‌هفته‌ای به سبته

منطقه خودمختار سبته که در کرانه شمالی آفریقا و در همسایگی مراکش قرار دارد، بخشی از خاک اسپانیا محسوب می‌شود. در موج تازه مهاجرت، حدود ۷۲ هزار نفر تنها در بازه یک هفته وارد این منطقه شدند و دستگاه‌های دولتی اسپانیا را با شرایط بحرانی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو کردند. این منطقه سال‌هاست که به یکی از گذرگاه‌های اصلی مهاجران برای رسیدن به اروپا تبدیل شده و هر از گاهی ورود دسته‌جمعی مهاجران به آن، تنش‌های سیاسی و انسانی تازه‌ای در روابط مادرید و رباط ایجاد می‌کند.

بسیاری از مهاجران پس از ورود، به مراکش بازگردانده شدند؛ اما شمار قابل توجهی از کودکان و نوجوانانی که بدون همراه به سبته آمده بودند، همچنان در این منطقه باقی مانده‌اند. بنا بر آمار رسمی، بیش از ۱۱۰۰ کودک و نوجوان بی‌همراه در انتظار تعیین تکلیف هستند.

چرا کودکان به سادگی بازگردانده نمی‌شوند؟

برخلاف بزرگسالان، بازگرداندن کودکان مهاجر به این سادگی ممکن نیست. مقام‌های اسپانیایی تأکید کرده‌اند که پرونده هر کودک باید به‌طور جداگانه بررسی شود تا سن، هویت، وضعیت خانوادگی و مناسب‌ترین راه‌حل برای آینده او مشخص شود. قوانین حمایتی کودکان نیز این روند را پیچیده‌تر کرده است.

دولت اسپانیا اعلام کرده است که در گام نخست، اولویت را به دختران و کودکان زیر ۱۳ سال داده و قصد دارد امکانات و نیروهای بیشتری را برای رسیدگی به وضعیت آنان به سبته اعزام کند. انتقال این کودکان به مناطق مختلف اسپانیا نیز بخشی از همین برنامه به شمار می‌رود تا ظرفیت‌های لازم برای مراقبت از آنان فراهم شود.

واکنش مراکش

در سوی دیگر، دولت مراکش اعلام کرده است که آماده همکاری برای بازگرداندن کودکانی است که امکان بازگشت قانونی آنان وجود داشته باشد. با این حال، به نظر می‌رسد پیچیدگی‌های حقوقی و ملاحظات مربوط به حمایت از کودکان، تحقق این بازگشت‌ها را با دشواری‌هایی روبه‌رو خواهد کرد.

بحران مهاجرت در سبته بار دیگر توجه‌ها را به موضوع پناه‌جویی کودکان و چالش‌های حقوقی و انسانی آن در قاره اروپا جلب کرده است؛ موضوعی که سال‌هاست به یکی از پرونده‌های حساس سیاست مهاجرتی کشورهای اروپایی تبدیل شده است و آزمون تازه‌ای برای سیاست‌های انسانی و حقوقی مادرید در قبال مهاجران خردسال به شمار می‌رود.