پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) جهاد دانشگاهی در نشستی خبری از طراحی یک پلتفرم هوشمند ملی برای تحلیل یکپارچه رسانه و افکار عمومی خبر داد. این سامانه که به‌صورت کاملاً بومی توسعه یافته، قرار است زیرساخت ملی تحلیل هوشمند محتوای رسانه‌ای را فراهم کرده و مدیران، سازمان‌ها و نهادهای حاکمیتی را در تصمیم‌سازی یاری کند.

اهداف سامانه ملی تحلیل رسانه

مهندس مجتبی احمدی، مدیر پروژه، در این نشست با اشاره به هدف اصلی طراحی این سکوی هوشمند گفت: ایجاد زیرساخت ملی تحلیل هوشمند رسانه و افکار عمومی با قابلیت پردازش یکپارچه رسانه‌های متنی، صوتی و تصویری و تولید شاخص‌های راهبردی برای تصمیم‌سازی مدیران، از اهداف اصلی این پروژه است.

به گفته وی، این سامانه به‌طور هم‌زمان محتوای رسانه‌های خبری، شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های صوتی و تصویری را گردآوری و تحلیل می‌کند و داده‌های حجیم رسانه‌ای را به بینش‌های راهبردی و شاخص‌های مدیریتی تبدیل می‌کند. توسعه خدمات هوشمند برای رصد، تحلیل و پیش‌بینی روندهای رسانه‌ای، ارزیابی اثرگذاری فعالیت‌ها و ارائه گزارش‌های تصمیم‌یار به سازمان‌ها، نهادهای حاکمیتی و رسانه‌ها از دیگر اهداف طراحی این پلتفرم عنوان شده است.

قابلیت‌های فنی و فناوری‌های به‌کار رفته

این سامانه به مجموعه‌ای از قابلیت‌های تحلیلی مجهز است؛ از جمله تحلیل احساسات، تحلیل سوگیری رسانه‌ای، استخراج موجودیت‌ها، کشف موضوعات نوظهور، تحلیل روندهای اجتماعی، سنجش اثرگذاری رسانه‌ها و تولید گزارش‌های هوشمند. مهندس محمدرضا قهاری، مدیر ارشد فنی پروژه، درباره زیرساخت فنی این پلتفرم توضیح داد: این سامانه بر پایه فناوری‌های هوش مصنوعی شامل پردازش زبان طبیعی (NLP)، مدل‌های زبانی بزرگ (LLM)، بینایی ماشین، پردازش گفتار، یادگیری ماشین، یادگیری عمیق، تحلیل گراف دانش و تحلیل کلان‌داده طراحی و توسعه یافته است.

به گفته مدیر ارشد فنی پروژه، این فناوری‌ها امکان تحلیل خودکار محتوای متنی، صوتی و تصویری، استخراج دانش، شناسایی روندهای نوظهور و تولید گزارش‌ها و شاخص‌های هوشمند مدیریتی را فراهم می‌کنند.

مزیت‌های رقابتی و حوزه‌های کاربرد

از مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی این سکوی بومی می‌توان به یکپارچگی در تحلیل رسانه‌های متنی، صوتی و تصویری، توسعه موتورهای هوش مصنوعی متناسب با زبان فارسی و زیست‌بوم رسانه‌ای کشور و قابلیت پردازش حجم انبوه داده‌ها در مقیاس ملی اشاره کرد. همچنین ارائه داشبوردهای مدیریتی و تصمیم‌یار برای مدیران ارشد، امکان تعریف شاخص‌های اختصاصی متناسب با نیاز هر سازمان و معماری ماژولار و مقیاس‌پذیر برای توسعه سرویس‌های جدید از دیگر ویژگی‌های این سامانه است.

خبرگزاری‌ها و رسانه‌ها، روابط عمومی سازمان‌ها، سازمان صداوسیما، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای حاکمیتی، مراکز پژوهشی و دانشگاه‌ها و همچنین سامانه‌های پایش برند و افکار عمومی از جمله مخاطبان این پلتفرم به شمار می‌روند.

چشم‌انداز پژوهشکده ICT جهاد دانشگاهی

شیرین گیلکی، سرپرست پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، نیز در این نشست با معرفی این پژوهشکده به‌عنوان سازمانی پژوهش‌محور گفت: تمرکز این مجموعه بر حوزه‌هایی مانند هوش مصنوعی، شبکه‌های ارتباطی، اینترنت اشیا، رایانش ابری، امنیت سایبری، کلان‌داده، نسل‌های نوین ارتباطات (5G/6G)، پردازش داده، سیستم‌های هوشمند و تحول دیجیتال است.

وی کسب جایگاه قطب علم و فناوری در یکی از حوزه‌های پژوهشی فاوا، اجرا یا مشارکت در پروژه‌های کلان ملی، تبدیل شدن به سازمانی نوآور در عرصه تحقیقات کاربردی هوش مصنوعی و ارتقای جایگاه به پژوهشگاه فناوری اطلاعات و ارتباطات را از اهداف کلان این پژوهشکده برشمرد. به گفته سرپرست پژوهشکده، چشم‌انداز این مجموعه تبدیل شدن به مرجع علمی، پژوهشی و فناورانه در حوزه ICT در سطح ملی و منطقه‌ای است؛ چشم‌اندازی که برای سامانه هوشمند تازه‌رونمایی‌شده نیز به‌عنوان مرجع ملی تحلیل هوشمند رسانه و افکار عمومی و یکی از پلتفرم‌های پیشرفته منطقه ترسیم شده است.