هر روز ده‌ها خانواده در گوشه و کنار جهان با خبر تلخ غرق‌شدگی عزیزان خود مواجه می‌شوند؛ حادثه‌ای که اغلب قابل پیشگیری است اما همچنان جان هزاران نفر را می‌گیرد. به مناسبت روز جهانی پیشگیری از غرق‌شدگی (۲۵ جولای ۲۰۲۶)، سازمان جهانی بهداشت و وزارت بهداشت ایران بر لزوم اقدام فوری برای کاهش این آمار هشداردهنده تأکید کرده‌اند.

آمارهای نگران‌کننده جهانی

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، سالانه بیش از ۳۰۰ هزار نفر در سراسر جهان بر اثر غرق‌شدگی جان خود را از دست می‌دهند. به عبارت دیگر، به طور متوسط هر ساعت ۳۰ نفر قربانی این حادثه تلخ می‌شوند. آنچه این آمار را نگران‌کننده‌تر می‌کند این است که نزدیک به یک‌چهارم قربانیان را کودکان زیر پنج سال تشکیل می‌دهند.

غرق‌شدگی همچنان یکی از ۱۰ علت اصلی مرگ کودکان ۵ تا ۱۴ سال در جهان محسوب می‌شود؛ آماری که نشان می‌دهد کودکان و نوجوانان در برابر این خطر آسیب‌پذیرترین گروه هستند.

تفاوت‌های منطقه‌ای؛ کشورهای فقیرتر در معرض خطر بیشتر

بیش از ۹۰ درصد موارد مرگ ناشی از غرق‌شدگی در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط رخ می‌دهد. کودکان و نوجوانان ساکن مناطق روستایی بیش از سایر گروه‌ها در معرض خطر قرار دارند. بسیاری از این حوادث در رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، چاه‌ها، مخازن ذخیره آب و استخرهای شنا اتفاق می‌افتد؛ محیط‌هایی که اغلب فاقد حفاظ‌های ایمنی و نظارت کافی هستند.

شعار سال ۲۰۲۶: اتحاد برای تغییر روند غرق‌شدگی

سازمان جهانی بهداشت شعار روز جهانی پیشگیری از غرق‌شدگی در سال ۲۰۲۶ را «با هم متحد شویم تا روند غرق‌شدگی را تغییر دهیم» انتخاب کرده است. این شعار بر نقش همکاری دولت‌ها، نظام سلامت، دستگاه‌های اجرایی، مراکز آموزشی، خانواده‌ها و جوامع محلی در کاهش خطر غرق‌شدگی تأکید دارد.

در همین راستا، استراتژی جهانی پیشگیری از غرق‌شدگی اهداف زیر را دنبال می‌کند:

  • توسعه آموزش همگانی در زمینه ایمنی در محیط‌های آبی
  • ارتقای ایمنی محیط‌های آبی و نصب حفاظ‌های استاندارد
  • تقویت مهارت‌های شنا و نجات غریق در جوامع محلی
  • بهبود نظام‌های امداد و نجات در مناطق پرخطر
  • افزایش آگاهی عمومی درباره خطرات غرق‌شدگی

هدف نهایی این استراتژی، کاهش ۳۵ درصدی مرگ‌ومیر ناشی از غرق‌شدگی تا سال ۲۰۳۵ است.

توصیه‌های وزارت بهداشت ایران

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران نیز هم‌گام با سازمان جهانی بهداشت، بر اهمیت آموزش همگانی و رعایت نکات ایمنی در محیط‌های آبی تأکید کرده است. این وزارتخانه از شهروندان خواسته است با رعایت اصول ایمنی، در حفظ سلامت خود و دیگران سهیم باشند.

از مهم‌ترین توصیه‌های ایمنی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • نظارت مستمر بر کودکان و نوجوانان در نزدیکی هر نوع محیط آبی، حتی استخرهای خانگی و وان‌های بادی
  • آموزش شنا به کودکان از سنین پایین به عنوان یک مهارت ضروری
  • نصب حفاظ و موانع ایمنی در اطراف استخرها، چاه‌ها و مخازن آب
  • اجتناب از شنا کردن در مکان‌های ممنوعه و فاقد نجات غریق
  • آموزش کمک‌های اولیه و احیای قلبی-ریوی (CPR) به عموم مردم

پیشگیری؛ کلید نجات جان میلیون‌ها نفر

کارشناسان سلامت معتقدند غرق‌شدگی یکی از قابل‌پیشگیری‌ترین علل مرگ است و با سرمایه‌گذاری در آموزش و ایمن‌سازی محیط‌های آبی می‌توان جان میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان نجات داد. روز جهانی پیشگیری از غرق‌شدگی فرصتی است تا همه ما در قبال خود و اطرافیان‌مان نسبت به رعایت اصول ایمنی در محیط‌های آبی مسئولیت‌پذیر باشیم.