بیماری ایسکمیک قلب که به آن بیماری عروق کرونر قلب نیز گفته می‌شود، یکی از مرگبارترین بیماری‌های جهان به شمار می‌رود. تا سال ۲۰۲۱، بیش از ۲۵۴ میلیون نفر در سراسر جهان با این بیماری زندگی می‌کردند. اما خبر خوش آنکه تحقیقات جدید نشان می‌دهد اکثریت قاطع مرگ‌ومیرهای ناشی از آن قابل پیشگیری است.

پلاک‌هایی که شریان‌ها را مسدود می‌کنند

بیماری ایسکمیک قلب زمانی رخ می‌دهد که رسوبات چربی یا همان پلاک در داخل دیواره شریان‌ها تجمع کرده و جریان خون رسانی به قلب را کاهش می‌دهند. این وضعیت می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌های خطرناکی مانند حملات قلبی، آریتمی، آنژین صدری، نارسایی قلبی و حتی سکته مغزی باشد.

نتایج کلیدی مطالعه جدید

محققان در این مطالعه داده‌های مطالعه جهانی بار بیماری ۲۰۲۳ را بررسی کردند. این پایگاه داده شامل اطلاعاتی درباره میزان مرگ‌ومیر ناشی از بیماری ایسکمیک قلب و عوامل خطر مرتبط با آن در بازه زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ بود.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، حدود ۸۸.۷ درصد از کل مرگ‌ومیرهای ناشی از بیماری ایسکمیک قلب در سال ۲۰۲۳ به عوامل خطر قابل اصلاح مربوط می‌شوند. این یعنی با تغییر سبک زندگی و مدیریت صحیح این عوامل، می‌توان از بخش بزرگی از این مرگ‌ومیرها جلوگیری کرد.

سه عامل اصلی مرگ‌ومیر قلبی

از میان عوامل خطر شناسایی‌شده، سه مورد بیشترین سهم را در مرگ‌ومیرهای قلبی دارند:

  • فشار خون سیستولیک بالا: با ۴۷.۲ درصد سهم در مرگ‌ومیرها، بزرگ‌ترین عامل خطر شناخته شده است.
  • خطرات غذایی: رژیم غذایی نامناسب با ۳۸.۶ درصد سهم، دومین عامل اصلی به شمار می‌رود.
  • کلسترول LDL بالا: کلسترول بد خون با ۲۸.۵ درصد سهم، سومین عامل مهم در مرگ‌ومیرهای قلبی است.

افزایش نگران‌کننده دو عامل خطر

در کنار این آمار امیدوارکننده، محققان به نکته نگران‌کننده‌ای اشاره کردند: مرگ‌ومیر مرتبط با شاخص توده بدنی بالا (چاقی) و قند خون ناشتای بالا از سال ۱۹۹۰ به ترتیب ۱۲.۵ درصد و ۱۰.۵ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که بسیاری از عوامل خطر دیگر طی همین دوره کاهش داشته‌اند.

چه ۱۲ عامل خطری بررسی شد؟

دانشمندان در این مطالعه ۱۲ عامل خطر مختلف را مورد بررسی قرار دادند که در سه دسته اصلی جای می‌گیرند:

  • عوامل متابولیک: کلسترول LDL بالا، فشار خون سیستولیک بالا، شاخص توده بدنی بالا و قند خون ناشتای بالا
  • عوامل رفتاری: سیگار کشیدن، مصرف الکل و سبک زندگی کم‌تحرک
  • عوامل محیطی: آلودگی ذرات معلق و قرار گرفتن در معرض سرب

توصیه محققان: اعداد خود را بشناسید

گرگوری راث، مدیر برنامه معیارهای سلامت قلب و عروق و استاد پزشکی قلب در دانشگاه واشنگتن و نویسنده اصلی این مطالعه، تأکید کرد: «اینها اغلب خطراتی هستند که هیچ علامتی ایجاد نمی‌کنند و مردم از وجودشان بی‌خبرند. ما می‌خواهیم تأکید کنیم که بیماری ایسکمیک قلب قابل پیشگیری است و خطرات آن قابل اصلاح.»

بر اساس یافته‌های این مطالعه، ترکیبی از رژیم غذایی کم‌چرب اشباع و غیرفرآوری‌شده، ورزش روزانه برای حفظ وزن مناسب، مصرف استاتین‌ها یا سایر داروها برای کنترل کلسترول بد، مدیریت سطح قند خون و ترک سیگار می‌تواند بخش بزرگی از خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را کاهش دهد.

محققان در پایان از افراد می‌خواهند با دانستن اعداد مربوط به فشار خون، کلسترول و قند خون خود، زندگی سالم‌تری داشته باشند و از این عوامل خطر قابل کنترل غافل نشوند.