همزمان با چهل و ششمین سالگرد تأسیس جهاددانشگاهی، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی مصوبه راهاندازی آزمایشگاه ملی نخستیسانان با نام اختصاری «پرایما» را ابلاغ کرد. این آزمایشگاه که در جلسه ۹۲۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده بود، اکنون رسماً وارد مرحله اجرایی میشود.
زمینه قانونی و ضرورت راهاندازی
ماده واحده تأسیس این آزمایشگاه ملی بر اساس اقدام ملی ۱۴ ذیل راهبرد کلان ۷ سند نقشه جامع علمی کشور تدوین شده که بر «ایجاد و توسعه آزمایشگاههای ملی و مراکز خدمات تخصصی در حوزههای اولویتدار» تأکید دارد. علاوه بر این، اقدامهای ملی ۴، ۹، ۱۰ و ۱۱ سند ملی علوم و فناوریهای سلولهای بنیادی و نیز اقدامهای ملی ۳ و ۵ سند راهبردی علوم و فناوریهای شناختی، چارچوب قانونی این مصوبه را تکمیل میکنند.
ضرورت ایجاد چنین آزمایشگاهی از آنجا ناشی میشود که پیشرفتهای جهانی در حوزه مغزپژوهی، هوش مصنوعی عصبپایه، پروتزهای تحت کنترل عصبی و روشهای نوین درمان بیماریهای عصبی، نیاز به زیرساختهای تحقیقاتی پیشرفته را بیش از پیش آشکار کرده است. آزمایشگاه پرایما قرار است پاسخگوی این نیازهای اساسی و چندتخصصی باشد.
ساختار مدیریتی و نظارتی
بر اساس مصوبه ابلاغی، این آزمایشگاه ملی زیر نظر پژوهشگاه رویان و به عنوان یک مرکز علمی‑پژوهشی وابسته به جهاددانشگاهی تأسیس میشود. اساسنامه این مرکز نیز توسط هیأت امنای جهاددانشگاهی تصویب و ابلاغ خواهد شد.
برای مدیریت راهبردی و نظارت بر فعالیتها، شورای راهبری آزمایشگاه با حضور نمایندگان وزارت علوم، وزارت بهداشت، معاونت علمی و فناوری رئیسجمهور، فرهنگستان علوم، فرهنگستان علوم پزشکی و مدیران ارشد جهاددانشگاهی تشکیل میشود. اعضای این شورا توسط رئیس جهاددانشگاهی منصوب و به تأیید هیأت امناء میرسند.
افقهای پیش رو
آزمایشگاه ملی نخستیسانان میتواند تحولی چشمگیر در پژوهشهای زیستپزشکی و علوم اعصاب ایران ایجاد کند. نخستیسانان به دلیل شباهت ژنتیکی و فیزیولوژیکی بالا با انسان، مدلهای تحقیقاتی ارزشمندی برای مطالعه بیماریهای عصبی‑شناختی، توسعه داروهای جدید و پیشبرد فناوریهای عصبپایه به شمار میروند.
راهاندازی این مرکز علمی علاوه بر ارتقای توان تحقیقاتی کشور، امکان همکاریهای بینالمللی در حوزههای پیشرفته علمی را نیز فراهم میکند و جایگاه ایران را در نقشه علمی منطقه و جهان در حوزه علوم شناختی و فناوریهای نوین مستحکمتر میسازد.
نظرات (0)