بسیاری از ما تجربه کردهایم که صدای باز شدن دهان یا جویدن غذا توسط اطرافیانمان آزاردهنده باشد. اما برای عدهای این حساسیت فراتر از یک ناراحتی ساده است و به اختلالی مزمن به نام میسوفونیا یا صدابیزاری تبدیل شده است؛ اختلالی که حتی میتواند واکنشهای احساسی شدیدی مانند عصبانیت، اضطراب و حتی پرخاشگری را به همراه داشته باشد.
مغز این افراد چه فرقی با بقیه دارد؟
تیم تحقیقاتی به سرپرستی سوخبیندر کومار، دانشمند علوم اعصاب در دانشگاه نیوکاسل، در پژوهش تازه خود با استفاده از تصویربرداری مغزی (اسکن مغز) دریافتهاند که مغز افراد مبتلا به میسوفونیا تفاوتهای ساختاری و عملکردی قابل توجهی با افراد عادی دارد.
بر اساس یافتههای این پژوهش که در مجله تخصصی علوم اعصاب منتشر شده، افراد مبتلا به صدابیزاری بیش از سایرین صدا را پردازش میکنند. اسکنهای مغزی نشان میدهد بخشهای مختلف مغز این افراد که مسئول پردازش صدا هستند، ارتباط متقابل بیشتری با یکدیگر دارند و رشتههای عصبی بیشتری این مناطق را به هم متصل میکنند.
نورونهای آینهای و نقش کلیدی آنها
محققان برای افراد مبتلا به میسوفونیا صدای جویدن پخش کردند و مشخص شد نقطهای از مغز که مربوط به حرکات دهان و گلو است، نسبت به گروه کنترل (افراد بدون این اختلال) بیش از حد فعال شده است. به گفته کومار، صداهای محرک آنچه را که سیستم عصبی آینهای مغز نامیده میشود، فعال میکنند.
نورونهای آینهای دستهای از نورونها هستند که هم هنگام انجام یک عمل و هم هنگام مشاهده اجرای همان عمل توسط دیگری تحریک میشوند. به بیان سادهتر، این نورونها رفتارهای فرد مقابل را آینهوار در مغز ما بازتولید میکنند؛ گویی خود ما در حال انجام آن کار هستیم.
در افراد مبتلا به میسوفونیا، بخش پیشاحرکتی مغز — که مسئول کنترل حرکات دهان و حلق است — ارتباط وسیعتری با مناطق پردازش صوتی دارد. این بدان معناست که شنیدن صدای جویدن دیگران در مغز این افراد بازخورد حرکتی قویتری ایجاد میکند.
آیا تقلید صدا میتواند درمان باشد؟
نکته جالب توجه این است که فعال شدن سیستم نورون آینهای با صدای جویدن، باعث نمیشود افراد مبتلا به طور غیرارادی شروع به جویدن یا بلعیدن کنند. اما برخی از مبتلایان عمداً صدای تحریککننده را تقلید میکنند زیرا این کار با کنترل احساسات، به آرامش آنها کمک میکند.
کومار تأکید میکند که سیستم نورون آینهای قابل آموزش و بازآموزی است. اگر یافتههای گزارش شده در تحقیقات آینده نیز تأیید شوند، میتوان راه را برای درمانهای مؤثرتری هموار کرد؛ درمانهایی که بسیاری از بیماران مبتلا به میسوفونیا — که زندگی روزمرهشان تحت تأثیر شدید این اختلال قرار گرفته — به شدت به آن نیازمندند.
میسوفونیا چیست و چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
میسوفونیا واکنش نسبت به صداهای روزمره مانند جویدن، نوشیدن، نفس کشیدن و حتی صدای تایپ کردن است. افراد مبتلا در مواجهه با این صداها احساسات منفی شدیدی را تجربه میکنند. برخلاف تصور رایج که این مشکل صرفاً یک ویژگی شخصیتی نامطلوب است، تحقیقات جدید نشان میدهد ریشه عصبی دارد و تفاوتهای واقعی در ساختار مغز این افراد وجود دارد.
نظرات (0)