نظام حمایت از شرکتهای دانشبنیان در ایران وارد مرحله جدیدی شده است. عبدالحسن بهرامی، رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی، در پنل تخصصی «حمایتهای شرکتهای دانشبنیان در پارادایم جدید» که در حاشیه رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» برگزار شد، از تغییر ریل حمایت از دانشبنیانها خبر داد.
تکامل نظام علم و فناوری ایران
بهرامی با بازخوانی تاریخچه نظام علم و فناوری کشور، به سیر تدریجی شکلگیری این حوزه اشاره کرد و گفت: پس از جنگ تحمیلی و در اواخر دهه ۶۰، تمرکز کشور بر افزایش تعداد دانشجویان و محققان بود. در اواخر دهه ۷۰، با شناسایی نظام مسائل و چالشهای کشور، رویکرد به سمت ایجاد مراکز تحقیقاتی، پژوهشگاهها و پژوهشکدهها رفت.
وی افزود: سپس در اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰، با اقتباس از رویههای بینالمللی، پارادایم جدید ایجاد پارکهای علم و فناوری در کشور مطرح شد. در ادامه نیز پارکهای علم و فناوری، صندوقهای پژوهش و فناوری و شتابدهندهها ایجاد شدند تا زنجیره ارزش و حلقههای خلاق در کشور شکل بگیرد.
پارادایم تازه دولت چهاردهم
رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان با اشاره به آسیبشناسیهای انجامشده در معاونت علمی، از تغییر بنیادین در رویکرد حمایتی دولت چهاردهم سخن گفت. وی تصریح کرد: در قانون حمایت از شرکتهای دانشبنیان، حمایتها مبتنی بر «شرکت» بود، اما در قانون جهش تولید دانشبنیان، حمایتها مبتنی بر «فعالیت» است.
بهرامی تأکید کرد: هدف اصلی این پارادایم جدید، ایجاد یک رفتار مستمر و پایدار نوآورانه است. ما صرفاً به دنبال توسعه یک محصول خاص در یک شرکت نیستیم؛ زیرا اگرچه توسعه محصول حائز اهمیت است، اما اثربخشی واقعی زمانی حاصل میشود که نوآوری به یک رفتار مستمر و پایدار تبدیل شود.
خرید راهبردی دولت؛ ابزار اجرایی پارادایم جدید
یکی از ابزارهای اجرایی این پارادایم جدید، تأمین تدارکات و خرید راهبردی دولت اعلام شده است. بهرامی با ارائه یک نمونه عملیاتی در حوزه تجهیزات آزمایشگاهی گفت: در سالهای گذشته، از طریق ایجاد یارانه و حمایت از دانشگاهها، توانستیم یک شبکه از شرکتهای تولیدکننده تجهیزات آزمایشگاهی را در داخل کشور ایجاد کنیم. این تجربه در نمایشگاههای ایرانساخت نیز به خوبی خود را نشان داد.
رشد چشمگیر شرکتهای تجهیزاتساز
رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان با ارائه آمار قابل توجهی از موفقیتهای عملیاتی معاونت علمی گفت: در اوایل دهه نود، سیاستگذاران هدفگذاری کرده بودند که تا سالهای ۹۳ و ۹۴ حدود ۴۰ تا ۵۰ شرکت تولیدکننده تجهیزات آزمایشگاهی در کشور داشته باشیم، اما با حمایتهای مستمر معاونت علمی در طول ۱۳ دوره، امروز شاهد حضور نزدیک به ۱۰۰۰ شرکت تولیدکننده در نمایشگاههای ایرانساخت هستیم.
وی افزود: این حمایتها منجر به معرفی بیش از ۲۰ هزار مدل محصول، ایجاد اشتغال برای بیش از ۷ هزار نیروی دانشپایه و صرف حدود ۸۰۰ میلیارد تومان یارانه شده است.
تمرکز بر فناوریهای نوظهور
بهرامی با اشاره به تمرکز بر فناوریهای نوظهور از جمله هوش مصنوعی، کوانتوم، امنیت سایبری، لیزر و فوتونیک، از نقش «خرید راهبردی دولت» در این مسیر سخن گفت. وی اظهار داشت: ایران در مطالعات بنیادین هوش مصنوعی فاصله اندکی با دنیا دارد و در حوزه کاربرد نیز با حمایت از پروژههایی نظیر سکوی ملی هوش مصنوعی، پروژه ایران دیجیتال و گرنتهای کاربردی در صنایع آب، انرژی، معدن و امداد و نجات، توانسته است شکافهای موجود را جبران کند.
به گزارش دانشگاه آکسفورد، این اقدامات منجر به جهش رتبه ایران در حوزه هوش مصنوعی از رتبه ۹۳ به رتبه ۷۱ یا ۷۲ شده است که نشاندهنده موفقیت راهبرد حمایت از نوآوری باز است.
تأمین مالی مشارکتی؛ مدل جدید حمایت
رئیس مرکز راهبری ستادهای توسعه اقتصاد دانشبنیان از مدل جدید تأمین مالی و مشارکت بخشهای مختلف خبر داد و گفت: در یک سال و نیم اخیر، معاونت علمی توانسته حدود ۱.۵ همت از شرکتهای دانشبنیان حمایت کند و همزمان با جذب ۳.۵ همت از منابع سایر بخشها، پروژهها را به صورت مشارکتی پیش ببرد.
بهرامی با اشاره به هدفگذاری آینده افزود: ما به دنبال استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان به عنوان «حلالها» و راهکاردهندگان برای رفع چالشهای نظام صنعت و بخشهای حاکمیتی هستیم تا از این طریق، گرههای زنجیره ارزش و نظام مسائل اقتصادی کشور گشوده شود.
توسعه همکاریهای منطقهای و واحدهای R&D
وی در پایان بر ضرورت عملیاتی شدن این پارادایم از طریق نظامهای محاورهای منطقهای، کارهای علم و فناوری در استانها و صندوقهای پژوهش و فناوری تأکید کرد و از تمامی بازیگران زیستبوم خواست تا با همکاری با معاونت علمی، توسعه قابلیتها و واحدهای تحقیق و توسعه را از طریق شرکتهای دانشبنیان تسریع کنند.
نظرات (0)