جشنواره شهید رجایی هر سال بهانه‌ای می‌شود تا دولتمردان عملکرد دستگاه‌های اجرایی را ارزیابی و تقدیر کنند. اما امسال تقدیر رئیس‌جمهور از تیم اقتصادی دولت، آن هم در روزهایی که فشار سنگین تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها به اوج رسیده، با واکنش‌های تندی مواجه شده و سؤال اصلی این است: معیار ارزیابی عملکرد اقتصادی دولت چیست؟

تورم مصالح ساختمانی ۱۰۶ درصد در تهران

گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد تورم فصلی مصالح ساختمانی در بهار ۱۴۰۵ در تهران به ۱۰۶ درصد رسیده است. این عدد به‌تنهایی گویای وضعیت بحرانی بازار مسکن است. خانه‌دار شدن برای بخش بزرگی از جامعه به رؤیایی دوردست تبدیل شده و اجاره‌نشینی به واقعیتی ماندگار بدل گشته. وقتی خانوارها توان خرید مسکن را ندارند، فشار مستقیماً به بازار اجاره منتقل می‌شود و حتی کاهش شتاب تورم اجاره به معنای ارزان‌تر شدن آن نیست؛ بلکه برای بسیاری از مستأجران صرفاً به معنای کندتر شدن سرعت گران‌تر شدن زندگی است.

بی‌ثباتی میلیاردی در بازار خودرو

مشکلات اقتصادی به مسکن ختم نمی‌شود. در بازار خودرو، بی‌ثباتی قیمت‌ها به جایی رسیده که برخی مدل‌ها در فاصله‌ای کوتاه جهش‌های صدها میلیون تومانی را تجربه کرده‌اند. در برخی گزارش‌های بازار حتی افزایش‌های میلیاردی برای بعضی خودروها ثبت شده. از سوی دیگر، هزینه سفرهای هوایی به‌شدت افزایش یافته و دسترسی به حمل‌ونقل هوایی برای بخش فزاینده‌ای از جامعه دشوارتر شده است.

فاجعه بندر شهید رجایی و مفهوم حکمرانی اقتصادی

حتی حوادثی مانند فاجعه بندر شهید رجایی را نیز نمی‌توان صرفاً یک حادثه منفرد دید. کمیته بررسی علل حادثه صراحتاً اعلام کرد که قصور در رعایت اصول ایمنی و پدافند غیرعامل محرز شده و از وجود خلاف‌اظهاری در برخی موارد خبر داد. بندر، جاده، صنعت، حمل‌ونقل، تولید و تجارت همه به مدیریت، نظارت و تصمیم‌گیری درست وابسته‌اند.

فاصله نگران‌کننده میان رضایت مدیران و واقعیت زندگی مردم

آنچه امروز بیش از هر چیز ذهن شهروندان را درگیر کرده، فاصله نگران‌کننده میان تصویر رضایت مدیران ارشد اقتصادی و واقعیت زندگی روزمره مردم است. اگر تیم اقتصادی دولت عملکرد قابل دفاعی دارد، باید آن را با شاخص‌های ملموس نشان دهد: کاهش تورم، ثبات بازار ارز، بهبود قدرت خرید، افزایش ساخت مسکن، کنترل اجاره، کاهش هزینه حمل‌ونقل، ثبات قیمت خودرو، رونق تولید و اصلاح نظام بانکی.

اما اگر خروجی سیاست‌گذاری اقتصادی فشار بیشتر بر خانوار و تولیدکننده باشد، تقدیر از مدیران نه‌تنها مشکلی حل نمی‌کند، بلکه می‌تواند این پیام خطرناک را به جامعه بدهد که دولتمردان از وضعیت واقعی مردم فاصله گرفته‌اند. مردمی که هر روز با گرانی، اجاره، هزینه رفت‌وآمد و کاهش قدرت خرید دست‌وپنجه نرم می‌کنند، بیش از لبخند مدیران به پاسخگویی، تصمیم سخت و نتیجه ملموس نیاز دارند.