یافته‌های یک مطالعه جدید بین‌المللی نشان می‌دهد که با وجود ده‌ها سال تلاش نهادهای بهداشتی برای اطلاع‌رسانی درباره مضرات دخانیات، شکاف عمیقی میان آنچه سیگاری‌ها درباره خطرات سیگار می‌دانند و آنچه واقعاً وجود دارد، باقی مانده است. در واقع بسیاری از مصرف‌کنندگان سیگار هنوز نمی‌دانند که دود دخانیات می‌تواند قلب و مغز آنها را به شدت تهدید کند.

سرطان ریه شناخته شده‌ترین خطر، اما تنها خطر نیست

بر اساس داده‌های این پژوهش، بیش از ۹۰ درصد سیگاری‌ها می‌دانند که استعمال دخانیات خطر ابتلا به سرطان ریه را به شدت افزایش می‌دهد. این آگاهی بالا نتیجه سال‌ها کمپین‌های بهداشت عمومی و هشدارهای تصویری روی بسته‌های سیگار است. اما وقتی پای خطرات جدی‌تر و کشنده‌تر به میان می‌آید، اعداد بسیار متفاوتی مشاهده می‌شود.

تنها حدود ۸۰ درصد سیگاری‌ها از این موضوع آگاه بودند که سیگار مستقیماً به بیماری‌های قلبی و حملات قلبی منجر می‌شود. آمار درباره سکته مغزی حتی نگران‌کننده‌تر است: تنها ۷۰ درصد مصرف‌کنندگان می‌دانند که دود سیگار احتمال وقوع سکته مغزی را بالا می‌برد. به عبارت دیگر، از هر ده سیگاری سه نفر از پیوند مستقیم سیگار و سکته مغزی بی‌خبرند.

آگاهی در کشورهای پیشرفته هم رو به کاهش است

شاید یکی از نگران‌کننده‌ترین نتایج این تحقیق آن باشد که سطح آگاهی درباره خطرات سیگار نه تنها بهبود نیافته، بلکه در بسیاری از کشورهای ثروتمند طی دو دهه اخیر حتی کاهش یافته است. این روند نزولی در کشورهایی مانند کانادا، ایالات متحده، نیوزیلند، بریتانیا و ژاپن مشاهده شده که همگی از جمله کشورهای پیشرو در سیاست‌گذاری کنترل دخانیات محسوب می‌شوند.

همچنین مشخص شد که در حالی حدود ۹۰ درصد سیگاری‌ها خطر سرطان ریه ناشی از استعمال شخصی را می‌شناسند، تنها ۷۷ درصد آنها می‌دانند که تنفس دود سیگار توسط افراد غیرسیگاری در اطرافشان نیز می‌تواند همین پیامدهای مرگبار را داشته باشد.

مرگ سالانه بیش از ۲ میلیون نفر بر اثر بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط با سیگار

دکتر «جانت چانگ هال»، محقق ارشد پروژه ارزیابی سیاست بین‌المللی کنترل دخانیات در دانشگاه واترلو کانادا، با ابراز نگرانی از این یافته‌ها گفت: «شکاف‌های دانش در مورد اثرات عمده سیگار کشیدن و دود دست دوم بر سلامتی بسیار نگران‌کننده است.»

او تأکید کرد: «آگاهی پایین از مضرات قلبی‌عروقی سیگار و دود دست دوم به‌ویژه نگران‌کننده است، زیرا سیگار سالانه جان بیش از ۲ میلیون انسان را در سراسر جهان به دلیل بیماری‌های قلبی‌عروقی می‌گیرد. افزایش آگاهی عمومی از این خطرات باید یک اولویت بهداشت عمومی باشد.»

پیشنهاد محققان: آموزش عمومی قوی‌تر و کمپین‌های رسانه‌ای مستمر

«جفری فونگ»، استاد روانشناسی و علوم بهداشت عمومی در همان دانشگاه، دانش را نخستین و مهم‌ترین گام برای ترک سیگار و حفاظت از اطرافیان در برابر دود دست دوم توصیف کرد. او گفت: «یافته‌های ما نیاز دولت‌ها به اجرای برنامه‌های آموزش عمومی قوی‌تر و پایدار درباره خطرات قلبی‌عروقی و سرطان ناشی از سیگار را نشان می‌دهد.»

فونگ در ادامه به سیاست‌های پیشنهادی اشاره کرد و گفت: «هشدارهای تصویری بزرگ و کمپین‌های رسانه‌ای مستمر می‌توانند آگاهی را افزایش دهند، سیگاری‌ها را به ترک تشویق کنند و جوانان را از شروع سیگار منصرف نمایند.»

این پژوهش با تحلیل داده‌های بیش از ۲۴۰ هزار سیگاری بزرگسال در ۴۶ کشور مختلف انجام شده و نتایج آن به روشنی ضرورت بازنگری در رویکردهای فعلی اطلاع‌رسانی درباره مضرات دخانیات را یادآور می‌شود.