روزنامه اطلاعات در جدیدترین یادداشت خود به موضوع حساس نرخ ارز و سیاستهای بانک مرکزی برای کنترل آن پرداخته است. این روزنامه با انتشار یادداشتی تحت عنوان «ارزپاشی راهحل نیست»، به اقدام اخیر بانک مرکزی که طی آن ۵۰۰ میلیون دلار برای کنترل تب تند دلار وارد بازار شد، واکنش نشان داده و این سیاست را مورد نقد جدی قرار داده است.
چرا بانک مرکزی به ارزپاشی روی آورد؟
نگرانی اصلی روزنامه اطلاعات این است که چرا رئیس جدید بانک مرکزی سیاستی را در پیش گرفته که بارها تجربه شده و نتیجهای جز شکست نداشته است. این سیاست که در ظاهر برای جلوگیری از رشد قیمت دلار طراحی شده، در عمل میتواند نتیجه عکس به همراه داشته باشد.
پرسشهای اساسی درباره سیاست ارزپاشی
نویسنده این یادداشت چهار پرسش مهم را مطرح کرده که هر کدام بخشی از چالشهای اساسی این سیاست را نشان میدهد:
پرسش نخست: اگر این ترفند به جای آنکه تقاضای ارز را کاهش دهد، عکس آن عمل کند چه؟ در گذشته نیز مشاهده شده که ارزپاشی موجب هجوم مردم برای تبدیل پول خود به ارز خارجی شده و ابتدا میزان ارز تخصیصی به هر فرد بر اساس کد ملی کاهش یافته و سپس کل مجوز از بین رفته است.
پرسش دوم: اگر نصاب قیمتی ۱۹۵ هزار تومانی نتواند سقف قیمت در بازار آزاد را کنترل کند و با رشد قیمت در بازار آزاد، فاصله قیمتی ایجاد شود چه اتفاقی میافتد؟ در این صورت مزیت نسبی بالایی برای خرید بیشتر و هجوم بیشتر مردم به بازار ارز فراهم میآید و رانت تازهای به انواع رانتهای توزیعی موجود افزوده خواهد شد.
پرسش سوم: اگر با این شیوه این باور در جامعه جا بیفتد که دولت ارز دارد اما از فقدان آن گلایه میکند چون میخواهد با فروش بالای آن کسب درآمد کند، در حالیکه میتوانست آن را صرف واردات داروهای کمیاب کند، چه توضیح قانعکنندهای برای جلوگیری از آسیب به سرمایه اجتماعی دولت وجود خواهد داشت؟
پرسش چهارم: اگر خدای ناکرده با اقدامات افراد غیرمتعادلی مانند ترامپ، اوضاع درآمد ارزی دولت به مرحله بحرانی رسید و حسرت از دست دادن سرمایه ارزی برای نیازهای ضروری جامعه پیش آمد، چه باید کرد؟
تورم سهرقمی در سبد غذایی خانوارها
آنچه این نگرانیها را جدیتر میکند، وضیعت تورم در اقتصاد کشور است. بر اساس اطلاعات موجود، نرخ تورم در رابطه با سبد غذایی و مواد خوراکی به مرز سهرقمی شدن نزدیک شده و هم تورم نقطه به نقطه و هم تورم سالانه از مرز ۶۰ درصد عبور کرده است. این آمارها نشاندهنده فشار سنگینی بر معیشت خانوارهای ایرانی است.
اقدامات موقتی راهحل بحران نیست
نویسنده یادداشت در نهایت تأکید کرده که با اقداماتی از این دست که همگی تصمیمات از سر اجبار و اضطرار و امر موقتی به حساب میآیند، نه قیمت ارز کنترل میشود و نه میتوان جلوی رشد تورم را گرفت. این نقد اساسی نشان میدهد که بسیاری از کارشناسان اقتصادی نیز با این دیدگاه همعقیده هستند که سیاستهای اورژانسی و موقتی، راهحل پایداری برای بحران ارزی کشور نخواهند بود و نیازمند تدوین راهبردهای اساسیتر و ساختاریتری هستیم.
نظرات (0)