رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان با تأکید بر لزوم پیوند عمیق‌تر میان دانشگاه و بخش تولید، اعلام کرد که ظرفیت‌های علمی، صنعتی و فناورانه این استان پهناور می‌تواند مسیر توسعه فناوری کشور را شتاب دهد. به گفته او، تکیه بر مزیت‌های بومی از جمله سواحل مکران، مرزهای طولانی و ذخایر معدنی، فرصت کم‌نظیری برای شکل‌گیری زیست‌بوم نوآوری در جنوب شرق ایران فراهم کرده است.

تکیه بر توان بومی برای اجرای طرح‌های بزرگ

غلامرضا زمانیان، رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان، در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر در زاهدان اظهار کرد که تجربه توسعه پارک علم و فناوری در استان نشان داده است حتی در شرایط محدودیت منابع و زیرساخت، می‌توان با اتکا به توانمندی‌های داخلی و نیروی انسانی مستعد، طرح‌های بزرگ و اثرگذار را به نتیجه رساند.

او افزود: آنچه در سال‌های اخیر در پارک علم و فناوری سیستان و بلوچستان رخ داده، گواهی است بر اینکه اگر ایده، حمایت نهادی و پیوند با نیاز واقعی جامعه وجود داشته باشد، محدودیت‌ها مانعی قطعی نیستند. این تجربه می‌تواند الگویی برای سایر بخش‌های علمی استان باشد تا با اعتماد به ظرفیت‌های بومی، مسیر نوآوری را هموار کنند.

سه مزیت راهبردی سیستان و بلوچستان

زمانیان با برشمردن مزیت‌های راهبردی استان، گفت: سیستان و بلوچستان مجموعه‌ای از ظرفیت‌های ارزشمند را به صورت همزمان در اختیار دارد که کمتر استانی از آن برخوردار است.

  • سواحل مکران: دسترسی به آب‌های آزاد، ظرفیت بی‌بدیل برای توسعه صنایع دریامحور، لجستیک، شیلات فناورانه و انرژی‌های نو را فراهم می‌کند و می‌تواند پایگاهی برای اقتصاد دریا باشد.
  • ذخایر معدنی: تنوع و گستردگی معادن استان، بستر مناسبی برای شکل‌گیری صنایع فرآوری، مواد پیشرفته و فناوری‌های معدنی با ارزش افزوده بالا ایجاد کرده است.
  • مرزهای گسترده: هم‌مرزی طولانی با کشورهای همسایه، فرصت کم‌نظیری برای توسعه تجارت فناورانه، صادرات دانش‌بنیان و تعاملات علمی و اقتصادی فرامرزی به شمار می‌رود.

به گفته رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان، ترکیب این سه مزیت در کنار شبکه دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی استان، می‌تواند زمینه شکل‌گیری فعالیت‌های نوآورانه، شرکت‌های دانش‌بنیان و هسته‌های پژوهشی مسئله‌محور را فراهم کند.

ضرورت ورود صنعت به دانشگاه

زمانیان بر ضرورت تقویت ارتباط دوسویه دانشگاه و صنعت تأکید کرد و گفت: پیوند واقعی زمانی شکل می‌گیرد که صنایع استان به درون دانشگاه بیایند، مسائل و چالش‌های واقعی خود را روی میز مراکز علمی قرار دهند و از ظرفیت استادان، پژوهشگران و دانشجویان برای یافتن راهکارهای فناورانه استفاده کنند.

وی توضیح داد: این همکاری می‌تواند دو دستاورد همزمان داشته باشد؛ از یک سو به حل مسائل واقعی بخش تولید منجر می‌شود و بهره‌وری و رقابت‌پذیری صنایع را افزایش می‌دهد، و از سوی دیگر فرصت‌های جدید یادگیری، مهارت‌آموزی و اشتغال فناورانه را برای دانشجویان و پژوهشگران جوان فراهم می‌کند. به این ترتیب، دانشگاه از یک نهاد صرفاً آموزشی به کنشگری فعال در توسعه اقتصادی منطقه تبدیل می‌شود.

از توان علمی تا دستاورد اقتصادی

رئیس دانشگاه سیستان و بلوچستان خاطرنشان کرد: استفاده هدفمند و برنامه‌ریزی‌شده از ظرفیت صنایع در کنار توان علمی دانشگاه‌ها، یکی از مسیرهای کلیدی برای تبدیل دانش به ثروت و ارزش اقتصادی است. به باور او، استان برای ایفای نقشی پررنگ‌تر در نقشه فناوری کشور، نیازمند همین هم‌افزایی است.

وی افزود: وقتی پروژه‌های فناورانه بر اساس نیاز صنعت تعریف شوند و از مرحله ایده تا نمونه‌سازی و تجاری‌سازی در داخل استان حمایت شوند، چرخه‌ای پایدار از نوآوری شکل می‌گیرد که نتیجه آن خلق محصول، ایجاد اشتغال دانش‌بنیان و ماندگاری نخبگان در منطقه خواهد بود.

زمانیان در پایان تأکید کرد که دانشگاه سیستان و بلوچستان آمادگی دارد با گسترش تعاملات با بخش صنعت، پارک علم و فناوری و سایر نهادهای نوآوری، سهم استان را در جهش فناوری و توسعه پایدار شرق کشور افزایش دهد و ظرفیت‌های بالقوه سواحل مکران و معادن استان را به مزیت‌های بالفعل اقتصادی و علمی تبدیل کند.