مرکز آمار ایران جدیدترین گزارش خود از شاخص قیمت مصرفکننده را منتشر کرد و بر اساس آن، نرخ تورم در مرداد ماه ۱۴۰۵ با رشد قابل توجهی همراه بوده است. دادههای رسمی نشان میدهد شاخص کل قیمتها به عدد ۷۰۰.۱ رسیده و هر سه شاخص اصلی تورم یعنی تورم ماهانه، نقطه به نقطه و سالانه افزایشی بودهاند.
تصویر کلی تورم در مرداد ۱۴۰۵
بر اساس اعلام مرکز آمار ایران، شاخص قیمت مصرفکننده خانوارهای کشور در مرداد ۱۴۰۵ به ۷۰۰.۱ رسیده است. این شاخص در مقایسه با ماه قبل ۳.۴ درصد افزایش یافته و نسبت به ماه مشابه سال قبل یعنی مرداد ۱۴۰۴، رشد ۸۹ درصدی را نشان میدهد. همچنین در بازه ۱۲ ماهه منتهی به مرداد امسال نسبت به دوره مشابه سال قبل، تورم سالانه ۶۹.۹ درصد ثبت شده است.
این سه عدد، سه زاویه متفاوت از وضعیت قیمتها را به تصویر میکشد؛ تورم ماهانه سرعت رشد قیمتها در یک ماه اخیر، تورم نقطه به نقطه فشار قیمتی یکساله بر سبد یکسان کالا و خدمات، و تورم سالانه میانگین تغییرات قیمت در یک دوره ۱۲ ماهه را نشان میدهد.
تورم نقطه به نقطه ۸۹ درصد؛ افزایش ۱.۱ واحدی نسبت به تیر
منظور از تورم نقطه به نقطه، درصد تغییر شاخص قیمت نسبت به ماه مشابه سال قبل است. در مرداد ۱۴۰۵، تورم نقطه به نقطه خانوارهای کشور ۸۹ درصد بوده؛ به این معنا که خانوارها به طور میانگین برای خرید «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» حدود ۸۹ درصد بیشتر از مرداد ۱۴۰۴ هزینه کردهاند.
نکته قابل توجه آن است که تورم نقطه به نقطه مرداد در مقایسه با ماه قبل ۱.۱ واحد درصد افزایش داشته است. این افزایش نشان میدهد شتاب رشد قیمتها نسبت به تیرماه بیشتر شده و فشار هزینهای بر خانوارها در مقیاس سالانه تشدید شده است.
تورم ماهانه ۳.۴ درصد؛ خوراکیها پیشتاز رشد قیمت
تورم ماهانه که درصد تغییر شاخص قیمت نسبت به ماه قبل را اندازهگیری میکند، در مرداد ۱۴۰۵ برابر ۳.۴ درصد بوده است. بررسی جزئیات گروههای اصلی نشان میدهد که گروه عمده «خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات» با تورم ماهانه ۳.۶ درصد رشد بیشتری نسبت به گروه «کالاهای غیرخوراکی و خدمات» با ۳.۳ درصد داشته است.
این تفاوت اگرچه اندک به نظر میرسد، اما به دلیل وزن بالای خوراکیها در سبد هزینه خانوارهای کمدرآمد، اثر ملموستری بر معیشت دهکهای پایین دارد. رشد ۳.۶ درصدی قیمت خوراکیها در یک ماه، تداوم فشار بر سفره خانوارها را نشان میدهد.
تورم سالانه ۶۹.۹ درصد و شکاف ۱۰.۷ درصدی میان دهکها
نرخ تورم سالانه کل کشور در مرداد ۱۴۰۵ معادل ۶۹.۹ درصد اعلام شده است. با این حال، این نرخ برای همه خانوارها یکسان نبوده و دامنه تغییرات آن در میان دهکهای هزینهای قابل توجه است.
بر اساس گزارش مرکز آمار، کمترین نرخ تورم سالانه مربوط به دهک دهم با ۶۷.۶ درصد و بیشترین نرخ مربوط به دهک دوم با ۷۸.۳ درصد بوده است. بر همین اساس، فاصله تورمی دهکها در این ماه به ۱۰.۷ واحد درصد رسیده که نسبت به ماه قبل که ۹.۶ واحد درصد بود، ۱.۱ واحد درصد افزایش یافته است.
- تورم سالانه دهک دهم (پردرآمدترین): ۶۷.۶ درصد
- تورم سالانه دهک دوم: ۷۸.۳ درصد
- فاصله تورمی دهکها: ۱۰.۷ واحد درصد
افزایش فاصله تورمی به معنای نابرابر بودن اثر افزایش قیمتها بر گروههای مختلف درآمدی است؛ به طوری که خانوارهای دهکهای پایینتر، فشار تورمی بیشتری را نسبت به دهکهای بالا تجربه کردهاند.
معنای اعداد تورم برای اقتصاد خانوار
رسیدن شاخص قیمت به ۷۰۰.۱ و ثبت تورم نقطهای ۸۹ درصدی نشان میدهد قدرت خرید خانوارها در یک سال گذشته به شدت تحت فشار قرار گرفته است. زمانی که قیمت سبد یکسانی از کالاها و خدمات در مرداد امسال تقریبا ۱.۹ برابر مرداد سال گذشته شده، به معنای نیاز به درآمد به مراتب بیشتر برای حفظ سطح قبلی زندگی است.
از سوی دیگر، افزایش همزمان تورم ماهانه و فاصله تورمی دهکها، هشداری برای سیاستگذار است؛ چرا که تداوم تورم ماهانه بالای ۳ درصد در کنار تورم خوراکی بالاتر از میانگین، به طور مستقیم بر امنیت غذایی و هزینههای ضروری خانوارهای کمدرآمد اثر میگذارد. کنترل نوسان قیمتها به ویژه در گروه خوراکیها و کاهش شکاف میان دهکها، از مسیرهایی است که میتواند فشار معیشتی را تعدیل کند.
نظرات (0)