امام جمعه اسلام‌آباد غرب با اشاره به شرایط حساس اقتصادی کشور، از مردم خواست با هوشیاری در برابر شایعات و اخبار غیرموثق مقاومت کنند و از خریدهای هیجانی و بیش از نیاز پرهیز کنند؛ رفتاری که به گفته او می‌تواند چرخه گرانی و کمبود را در جامعه تقویت کند.

به گزارش خطبه‌های این هفته نماز جمعه اسلام‌آباد غرب، حجت‌الاسلام احمد زارعی ضمن تبریک میلاد پیامبر اکرم (ص) و امام جعفر صادق (ع)، با استناد به حدیث «العالم بزمانه لا تهجم علیه اللوابس» تأکید کرد: مؤمن بصیر کسی است که زمانه خود را بشناسد و میدان‌های اثرگذاری دشمن را به‌درستی تشخیص دهد.

تمرکز دشمن بر جنگ ادراکی و معیشت مردم

حجت‌الاسلام زارعی با بیان اینکه دشمن پس از ناکامی در عرصه تقابل سخت، راهبرد خود را به حوزه ادراک، افکار عمومی و رفتار اجتماعی منتقل کرده است، گفت: امروز یکی از اصلی‌ترین محورهای فشار، اقتصاد و معیشت مردم است. ایجاد هراس نسبت به آینده، دامن زدن به انتظارات تورمی و القای کمبود کالا، ابزارهایی است که می‌تواند رفتارهای جمعی و هیجانی را در جامعه فعال کند.

وی افزود: وقتی ترس از آینده اقتصادی در ذهن مردم پررنگ شود، حتی یک شایعه ساده درباره افزایش قیمت یا کمبود یک کالا می‌تواند موجی از تقاضای کاذب ایجاد کند؛ موجی که در نهایت به ضرر خود مردم تمام می‌شود.

خرید هیجانی؛ از شایعه تا گرانی واقعی

امام جمعه اسلام‌آباد غرب تصریح کرد: در شرایطی که پیام‌های بی‌منبع در فضای مجازی یا مصاحبه‌های غیرمسئولانه و اخبار تأییدنشده منتشر می‌شود، نباید مبنای تصمیم اقتصادی قرار گیرد. خرید بیش از نیاز واقعی، به‌ویژه زمانی که به‌صورت همگانی انجام شود، به افزایش ناگهانی تقاضا، افت سطح عرضه در بازار و در نتیجه رشد قیمت‌ها منجر خواهد شد.

به گفته او، لازم است خانواده‌ها میان دو مفهوم متفاوت تمایز قائل شوند: مدیریت منطقی دارایی و برنامه‌ریزی اقتصادی با مطالعه، مشاوره و بررسی گزینه‌های سرمایه‌گذاری، رفتاری عقلایی است؛ اما هجوم هیجانی به بازار بر اساس شایعه و هراس از فردا، اقدامی پرخطر است که اقتصاد خانواده و در سطح کلان، اقتصاد کشور را با اختلال مواجه می‌کند.

سه توصیه اساسی برای عبور از شرایط فعلی

حجت‌الاسلام زارعی سه اصل مهم را برای رفتار اقتصادی مردم در مقطع کنونی برشمرد و گفت:

  • نخست، خرید و مصرف متناسب با نیاز واقعی و هماهنگ با درآمد خانواده باشد، نه مبتنی بر جو روانی بازار.
  • دوم، تصمیم‌ها بر پایه اطلاعات دقیق، رسمی و قابل اعتماد اتخاذ شود، نه شایعات فضای مجازی.
  • سوم، خانواده‌ها نظم و روند طبیعی زندگی خود را حفظ کنند و از واکنش‌های شتاب‌زده و احساسی بپرهیزند.

وی تأکید کرد: پایبندی به این اصول می‌تواند از شکل‌گیری تقاضای کاذب جلوگیری کند و به آرامش بازار کمک کند.

مسئولیت مسئولان در تبیین و تنظیم بازار

امام جمعه اسلام‌آباد غرب با تأکید بر اینکه مدیریت شرایط اقتصادی صرفاً وظیفه مردم نیست، خاطرنشان کرد: مسئولان نیز در هنگام اتخاذ تصمیم‌های سخت اقتصادی موظف‌اند موضوع را به‌صورت شفاف برای افکار عمومی تبیین کنند، دلایل و آثار تصمیم را توضیح دهند و هم‌زمان برای تنظیم بازار و جلوگیری از هرگونه اختلال در عرضه و تقاضا، اقدامات عملی و به‌موقع انجام دهند.

او افزود: اقناع افکار عمومی و همراه‌سازی مردم، بخشی جدایی‌ناپذیر از هر اصلاح اقتصادی است و بدون آن، حتی تصمیم‌های درست نیز با مقاومت و سوءتفاهم روبه‌رو می‌شود.

ظرفیت‌های کشور در برابر تحریم و نقش انتظارات تورمی

حجت‌الاسلام زارعی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع تحریم‌ها اشاره کرد و گفت: با وجود فشارهای تحریمی، کشور از ظرفیت‌های متنوعی برای تأمین نیازهای اساسی برخوردار است و بسیاری از التهابات موجود، بیش از آنکه ریشه در کمبود واقعی کالا داشته باشد، ناشی از آثار روانی نوسانات نرخ ارز، طلا و انتظارات تورمی است.

وی توضیح داد: تا زمانی که انتظارات تورمی مدیریت نشود، حتی اخبار مثبت اقتصادی نیز نمی‌تواند آرامش را به بازار بازگرداند؛ بنابراین کنترل فضای روانی و جلوگیری از شایعه‌پراکنی به‌اندازه سیاست‌های فنی و اقتصادی اهمیت دارد.

ناترازی بنزین و ضرورت راهکارهای کارشناسی

امام جمعه اسلام‌آباد غرب با ورود به موضوع انرژی و سوخت، آمار قابل تأملی ارائه کرد و گفت: مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که تولید پالایشگاهی نزدیک به ۱۲۰ میلیون لیتر برآورد می‌شود. این ناترازی حدود ۱۵ میلیون لیتری، نیازمند چاره‌جویی علمی و کارشناسی است و نباید تمام هزینه ناکارآمدی‌های گذشته به دوش مردم گذاشته شود.

وی تأکید کرد: هرگونه اصلاح در نظام سوخت باید با پیوست عدالت اجتماعی، اقناع عمومی و توجه به توان معیشتی مردم همراه باشد.

توسعه CNG و ارتقای استاندارد خودروها

حجت‌الاسلام زارعی، توسعه استفاده از گاز طبیعی فشرده (CNG) را یکی از راهکارهای در دسترس برای جبران بخشی از ناترازی بنزین دانست و گفت: ظرفیت اسمی جایگاه‌ها و شبکه CNG کشور بین ۳۵ تا ۴۰ میلیون مترمکعب در روز است، اما مصرف فعلی تنها حدود ۱۵ میلیون مترمکعب است. این فاصله نشان می‌دهد که با سیاست‌گذاری درست در حوزه خودروهای دوگانه‌سوز می‌توان فشار بر مصرف بنزین را به‌طور محسوسی کاهش داد.

وی همچنین بر لزوم ارتقای استاندارد مصرف سوخت خودروهای تولید داخل تأکید کرد و افزود: کاهش مصرف سوخت در هر صد کیلومتر، توسعه فناوری خودروهای هیبریدی و ایجاد فضای رقابتی واقعی در صنعت خودروسازی باید به‌عنوان اولویت دنبال شود. مردم نباید هزینه کیفیت پایین و مصرف بالای خودروهای داخلی را در قالب گرانی سوخت بپردازند.

قاچاق سوخت و پیشنهاد یارانه مبتنی بر کد ملی

امام جمعه اسلام‌آباد غرب با اشاره به معضل قاچاق سوخت اظهار کرد: بخش عمده قاچاق مربوط به گازوئیل است و برای مقابله با آن باید سهمیه‌های غیرواقعی، بارنامه‌های صوری و مصارف غیرشفاف در بخش‌های مختلف حمل‌ونقل و صنعت با نظارت دقیق و هوشمند مدیریت شود.

وی در پایان، اختصاص یارانه بنزین به کد ملی افراد به‌جای خودرو و فراهم کردن امکان انتقال سهمیه را به‌عنوان ایده‌ای قابل بررسی مطرح کرد و گفت: در این مدل، حتی افرادی که خودرو ندارند نیز از یارانه انرژی بهره‌مند می‌شوند و می‌توان بخشی از تبعات اجتماعی و روانی اصلاح نظام یارانه‌ای را کاهش داد؛ ضمن اینکه عدالت در توزیع یارانه بیشتر رعایت خواهد شد.