وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در نشست سراسری رؤسای پارکهای علم و فناوری کشور نسبت به خطر «تورم مقررات» در این زیستبوم هشدار داد و گفت انباشت ضوابط و دستورالعملهای زائد، چابکی پارکها و شرکتهای مستقر در آنها را از بین میبرد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، حسین سیمایی صراف در این نشست گفت از ابتدای پذیرش مسئولیت در وزارت علوم، تقویت حوزه فناوری را به عنوان یکی از محورهای اصلی برنامه خود دنبال کرده و به همین دلیل اعتبارات این بخش با سرعت و شیوهای متفاوت از سایر حوزهها افزایش یافته است.
اولویت توسعه علم و فناوری برای بقا و امنیت کشور
سیمایی با اشاره به اصلاحات ساختاری انجامشده در وزارت علوم اظهار کرد: در حوزه فناوری تقریباً با هر آنچه معاونت فناوری پیشنهاد کرد موافقت شد، هرچند در ستاد وزارتخانه درباره برخی موضوعات از جمله ایجاد هیئت امنای مستقل برای پارکها دیدگاههای متفاوتی وجود داشت.
وزیر علوم تأکید کرد مسیر توسعه کشور بدون اولویتبخشی به علم و فناوری به نتیجه نمیرسد و افزود: امروز مسئله فقط توسعه نیست؛ برای حفظ و بقای ایران نیز به پیشرفت علمی و فناورانه نیاز داریم و این موضوع ابعادی امنیتی پیدا کرده است. به گفته او، افزایش تابآوری اجتماعی نیز در گرو تقویت همین بخش است.
ضرورت یادگیری مستمر مدیران و هوشمندسازی ستاد وزارت علوم
سیمایی با استقبال از برنامههای توانمندسازی مدیران پارکهای علم و فناوری، یادگیری مستمر را ضرورتی اجتنابناپذیر برای مدیران دانست و گفت حتی برای ارتقای اعضای هیئت علمی نیز مطالعات تطبیقی گستردهای درباره تجربههای جهانی انجام شده است.
وی به الگوی مراکز توسعه و تعالی استادان در دانشگاههای علوم پزشکی با عنوان EDC اشاره کرد و گفت: از وزارت بهداشت خواستهایم تجربه خود را در اختیار ما قرار دهد و معادل همین مراکز را در دانشگاههای زیر نظر وزارت علوم نیز راهاندازی کردهایم؛ تاکنون ۱۴ دانشگاه این مراکز را ایجاد کردهاند.
وزیر علوم تحولات ناشی از هوش مصنوعی را از دلایل مضاعف نیاز به آموزش مداوم عنوان کرد و افزود: هوش مصنوعی اضطرابها و پرسشهای جدیدی ایجاد کرده و سرعت تحولات آن ایجاب میکند مدیران بیش از دیگران خود را بهروز کنند، زیرا یکی از آسیبهای مدیریت، افتادن در رکود و تکرار است.
او همچنین از آغاز طرح هوشمندسازی ستاد وزارت علوم با عنوان «AI Enable» خبر داد و گفت جلسات این طرح از چند ماه پیش در حال برگزاری است. به گفته سیمایی، هوشمندسازی میتواند شفافیت، سرعت انجام امور و میزان رضایت مراجعان را به شکل محسوسی افزایش دهد.
هشدار درباره تورم مقررات؛ آفت چابکی پارکها
بخش مهم سخنان وزیر علوم به نقد فرهنگ مقرراتگذاری افراطی اختصاص داشت. او خطاب به مدیران پارکها گفت: مراقب باشید پارک علم و فناوری گرفتار تورم مقررات نشود. یکی از مشکلات مزمن کشور این است که هر گروه چندنفره که دور هم جمع میشود، میخواهد مصوبهای جدید صادر کند؛ گویی ملاک قدرت، تولید ضابطه است، در حالی که بسیاری از این ضوابط نهتنها کمکی به کارآمدی نمیکنند بلکه خود به عامل ناکارآمدی تبدیل میشوند.
سیمایی با ذکر تجربهای از دوران دانشجویی خود گفت: در زمانی که صادرات و واردات آلمان حدود ۵۰ برابر ایران بود، مقررات گمرکی آن کشور تنها حدود ۵۰ ماده داشت، اما در ایران نزدیک به دو هزار مقرره در همین حوزه وجود داشت و تراز تجاری کشور یکپنجاهم آلمان بود. امروز هم حتی یک حقوقدان متخصص بهسختی میتواند از میان انبوه مقررات صادرات و واردات، مسیر روشنی پیدا کند.
وی افزود دانشگاهها نیز در حوزه آموزش با حجم زیادی از مقررات زائد مواجه هستند و به همین دلیل گروهی ویژه برای مقرراتزدایی تشکیل داده است، اما به گفته او «تا غافل میشویم، در گوشهای دیگر دوباره مقرراتزایی آغاز میشود».
وزیر علوم تأکید کرد پارک علم و فناوری نهادی ذاتاً مدرن، منعطف و مبتنی بر نوآوری است و نباید اجازه داد با انباشت آییننامهها و دستورالعملهای دستوپاگیر، چالاکی آن گرفته شود؛ چرا که در این صورت شرکتهای دانشبنیان و واحدهای فناور مستقر نیز درگیر بوروکراسی و تورم قوانین خواهند شد.
صیانت از سرمایه ملی و پرهیز از سرمایهگذاریهای موازی
سیمایی به موضوع سرمایهگذاریهای موازی و همپوشان در اطراف پارکهای علم و فناوری نیز اشاره کرد و آن را موجب هدررفت منابع ملی دانست. او گفت: ما مسئول صیانت از امانتی هستیم که مردم به ما سپردهاند و وظیفه داریم مراقب باشیم سرمایه کشور هدر نرود. متأسفانه در برخی بخشها با رقابتهای منفی مواجه هستیم که باید مدیریت شود.
وی از مدیران پارکها خواست با جدیت و اعتمادبهنفس مجموعههای خود را اداره کنند و اطمینان داد وزارت علوم وظایف حمایتی خود را انجام خواهد داد.
وزیر علوم همچنین پیشنهاد ایجاد نهاد داوری در پارکها را مطرح کرد و گفت در بسیاری از موارد برای حل اختلافها از جمله مسائل مربوط به ترفیع و ارتقای اعضای هیئت علمی یا موضوعات صنفی، مانع حقوقی جدی وجود ندارد و میتوان با سازوکاری مدرن و چابک، داوری را در درون پارکها سامان داد.
ارتباط دانشگاه و صنعت؛ توپ در زمین صنعت است
سیمایی در بخش پایانی سخنان خود به نقد نگاه یکجانبه به ارتباط دانشگاه و صنعت پرداخت و گفت همواره از دانشگاه انتقاد میشود که با صنعت و جامعه پیوند کافی ندارد، اما این گزاره جای بحث دارد.
او با ارائه آماری گفت: در حال حاضر بیش از ۱۱ هزار قرارداد شخصی میان استادان دانشگاه و بخش صنعت منعقد شده و خود پارکهای علم و فناوری نیز روشنترین نمونه پیوند دانشگاه و صنعت هستند.
وزیر علوم افزود: به جای آنکه صرفاً بپرسیم «ارتباط دانشگاه با صنعت چگونه است؟» باید پرسید «ارتباط صنعت با دانشگاه چگونه است؟». دانشگاه، پژوهشگر و فناور آمادگی خود را اعلام کردهاند و این صنعت است که به دانش نیاز دارد و باید به سراغ دانشگاه بیاید.
به گفته او، با وجود نصب تابلوهای تحقیق و توسعه در بسیاری از کارخانهها و شرکتها، در عمل فعالیت تحقیق و توسعه جدی و مستمری مشاهده نمیشود.
سیمایی یکی از ریشههای ضعف تحقیق و توسعه در صنعت را ساختار دولتی و انحصاری اقتصاد دانست و تصریح کرد: اقتصاد دولتی به هر شکل از خود محافظت میکند، رقیبی ندارد و انحصاری عمل میکند؛ بنابراین احساس نیاز چندانی به پژوهش و نوآوری نمیکند تا به سراغ استاد و پژوهشگر برود. تا زمانی که این ساختار پابرجا باشد، پیوند دانشگاه و صنعت نیز به دلیل کاستیهای سمت تقاضا ضعیف خواهد ماند و دانشورزی در اقتصاد کمرنگ میماند.
وی در پایان تأکید کرد با وجود آنکه برخی متقاضیان دانش احساس بینیازی میکنند، نهاد علم همچنان مانند طبیبی دلسوز به سراغ جامعه و صنعت میرود تا به ارتقای تولید، بهبود خدمترسانی و پیشرفت کشور کمک کند.
نظرات (0)