جدیدترین گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت قیمتها در تیرماه ۱۴۰۵ نشان میدهد که تورم بخش خوراکیها همچنان بهمراتب شدیدتر از تورم عمومی کشور است. در حالی که تورم نقطهبهنقطه شاخص کل قیمت مصرفکننده ۸۷.۹ درصد اعلام شده، قیمت گروه خوراکیها و آشامیدنیها نسبت به تیرماه سال گذشته ۱۲۸.۱ درصد رشد کرده است؛ یعنی هزینه خرید یک سبد ثابت غذایی در فاصله یک سال بیش از ۲.۲۸ برابر شده است.
بررسی جزئیات آماری این گزارش حکایت از آن دارد که از میان ۱۰ زیرگروه اصلی مواد خوراکی، هشت گروه تورم نقطهای بالای ۱۰۰ درصد را تجربه کردهاند و دو گروه باقیمانده نیز با تورمهای ۹۸.۵ و ۸۶.۶ درصدی از مرز ثبات قیمتی فاصله زیادی دارند. به این ترتیب، گرانی در بخش خوراکی دیگر محدود به چند قلم خاص نیست و دامنه آن تقریباً همه اجزای سفره خانوار را دربرگرفته است.
افت ماهانه قیمت گوشت؛ ترمز موقت در برابر گرانی انباشته
تورم ماهانه خوراکیها و آشامیدنیها در تیرماه به ۲.۵ درصد رسید که از تورم ۳.۱ درصدی شاخص کل کمتر است؛ اما این رقم به معنای آرامشدن روند افزایش قیمتها در بخشهای مهمی از اقلام غذایی نیست. بیشترین تورم ماهانه با ۸.۳ درصد به سبزیجات و حبوبات اختصاص داشت و پس از آن، محصولات خوراکی طبقهبندینشده با ۶.۹ درصد، نان و غلات با ۵.۹ درصد، چای، قهوه، کاکائو و نوشیدنیها با ۵.۵ درصد و میوه و خشکبار با ۴.۸ درصد قرار گرفتند.
در مقابل، قیمت گروه گوشت قرمز، سفید و فرآوردههای آنها در تیرماه ۴.۷ درصد کاهش یافت. این افت حدود ۰.۵۴ واحد درصد از تورم ماهانه کل کشور کاست و بخش قابلتوجهی از افزایش قیمت سایر اقلام غذایی را خنثی کرد. بر اساس محاسبات سهم گروهها، اگر قیمت گوشت کاهش نمییافت و سایر شرایط ثابت میماند، تورم ماهانه کل میتوانست به حدود ۳.۷ درصد برسد.
با این حال، کاهش یکماهه قیمت گوشت نباید بهعنوان ارزانشدن آن نسبت به سال گذشته تفسیر شود. قیمت این گروه با وجود افت تیرماه، همچنان ۱۴۵.۲ درصد بیشتر از تیر ۱۴۰۴ است؛ بنابراین این کاهش بیشتر نقش یک ترمز موقت را ایفا کرده و نتوانسته گرانی انباشته این بخش از سبد غذایی را جبران کند.
کدام اقلام بیشترین افزایش سالانه را ثبت کردند؟
تورم نقطهای خوراکیها در تیرماه به ۱۲۸.۱ درصد رسید؛ به این معنا که متوسط قیمت مواد غذایی و آشامیدنیها نسبت به ماه مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است. در صدر این فهرست، روغنها و چربیها با تورم ۲۶۱.۵ درصدی قرار دارند که نشاندهنده بیش از ۳.۶ برابر شدن قیمت این گروه در یک سال است.
- شیر، پنیر و تخممرغ: ۱۴۷.۱ درصد
- گوشت قرمز، سفید و فرآوردهها: ۱۴۵.۲ درصد
- نان و غلات: ۱۱۶.۷ درصد
- میوه و خشکبار: ۱۱۵.۴ درصد
- نوشیدنیها: ۱۰۱.۷ درصد
- قند، شکر و شیرینیها: ۱۰۱.۲ درصد
- محصولات خوراکی طبقهبندینشده: ۱۰۰.۶ درصد
- ماهی و صدفداران: ۹۸.۵ درصد
- سبزیجات و حبوبات: ۸۶.۶ درصد
به این ترتیب، تمام زیرگروههای اصلی خوراکی با افزایش قیمت بسیار بالا روبهرو بودهاند و تفاوت آنها بیشتر در شدت تورم است تا وجود یا نبود فشار قیمتی.
سهم خوراکیها از تورم ماهانه تیر
تورم ماهانه دقیق شاخص کل در تیرماه ۳.۱۳ درصد بوده است. از این مقدار، خوراکیها و آشامیدنیها ۱.۰۴ واحد درصد و دخانیات ۰.۰۲ واحد درصد سهم داشتهاند. به این ترتیب، مجموعه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات در مجموع حدود ۳۴ درصد تورم ماهانه تیر را ایجاد کردهاند و نزدیک به دوسوم تورم جدید از کالاهای غیرخوراکی و خدمات ناشی شده است.
در میان اقلام غذایی، نان و غلات با سهم ۰.۵۰ واحد درصدی مهمترین عامل افزایش تورم ماهانه بودهاند. سبزیجات و حبوبات ۰.۳۷ واحد درصد و میوه و خشکبار ۰.۲۴ واحد درصد به تورم تیر اضافه کردهاند. مجموع سهم نان و سبزیجات به ۰.۸۷ واحد درصد میرسد؛ یعنی این دو گروه بهتنهایی حدود ۲۷.۸ درصد کل تورم ماهانه کشور را ساختهاند.
پس از آنها، شیر، پنیر و تخممرغ ۰.۱۴ واحد درصد، روغنها و چربیها ۰.۰۹ واحد درصد، چای و نوشیدنیها ۰.۰۹ واحد درصد و قند و شیرینیها ۰.۰۸ واحد درصد به تورم افزودهاند. در سوی مقابل، کاهش قیمت گوشت ۰.۵۴ واحد درصد از فشار تورمی کاسته است.
این ترکیب نشان میدهد تورم خوراکی تیر از یکسو تحتتأثیر افزایش قیمت اقلام پایهای مانند نان و سبزیجات قرار داشته و از سوی دیگر با افت موقت قیمت گوشت تعدیل شده است؛ تعدیلی که هنوز نتوانسته شکاف ۴۰ واحد درصدی تورم خوراکی و شاخص کل را از میان بردارد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که فشار تورمی بر اقلام پایه غذایی ادامه یابد، بهبود شاخصهای قیمتی بهتنهایی نمیتواند آرامش را به سفره خانوارها بازگرداند.
نظرات (0)