شایان اویس‌قرن، دانش‌آموخته برجسته دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، با کسب مدال آباکوس ۲۰۲۶ اتحادیه بین‌المللی ریاضی (IMU)، نام خود را در میان برجسته‌ترین پژوهشگران جوان علوم کامپیوتر جهان ثبت کرد. این افتخار ارزشمند در حاشیه کنگره بین‌المللی ریاضی‌دانان (ICM ۲۰۲۶) که در شهر فیلادلفیای ایالات متحده برگزار شد، به این پژوهشگر ایرانی اهدا گردید.

مسیر علمی پرافتخار از شریف تا استنفورد

اویس‌قرن که دوره کارشناسی خود را در دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف با موفقیت به پایان رساند، پس از آن راهی دانشگاه استنفورد شد و تحصیلات تکمیلی خود را در این دانشگاه معتبر جهان ادامه داد. وی در سال ۲۰۱۳ موفق به دریافت دکترای علوم کامپیوتر از استنفورد، زیر نظر دکتر امین صابری (از دانش‌آموختگان دانشگاه شریف) شد. او هم‌اکنون به عنوان استاد تمام در دانشگاه واشنگتن مشغول به فعالیت علمی است.

پیشینه درخشان در المپیادهای علمی

پیش از این نیز، اویس‌قرن در سال ۲۰۰۴ به عنوان عضو تیم ملی ایران در المپیاد جهانی کامپیوتر (IOI) موفق به کسب مدال طلای این رقابت‌های معتبر شده بود. این سابقه درخشان از سال‌های نوجوانی، نویدبخش آینده علمی پربار وی بود.

دستاوردهای بنیادین در علوم کامپیوتر نظری

کمیته اعطای مدال آباکوس، دلیل انتخاب اویس‌قرن را مجموعه‌ای از دستاوردهای بنیادین در حوزه الگوریتم‌ها، نظریه گراف و علوم کامپیوتر نظری عنوان کرده است. پژوهش‌های او با بهره‌گیری از ابزارهای پیشرفته ریاضی، افق‌های تازه‌ای در تحلیل الگوریتم‌ها گشوده و مرزهای این حوزه را فراتر از چارچوب‌های کلاسیک توسعه داده است.

شایان اویس‌قرن برنده مدال آباکوس ۲۰۲۶

شکستن رکورد نیم‌قرنی الگوریتم فروشنده دوره‌گرد

از برجسته‌ترین دستاوردهای علمی وی، ارائه روش‌های نوین برای حل تقریبی مسئله مشهور «فروشنده دوره‌گرد» (Travelling Salesman Problem) است که یکی از بنیادی‌ترین مسائل بهینه‌سازی در علوم کامپیوتر به شمار می‌رود. اویس‌قرن و همکارانش با معرفی الگوریتمی نوآورانه، موفق شدند محدودیت عملکرد الگوریتم کلاسیک کریستوفیدس را که نزدیک به پنج دهه پابرجا مانده بود، پشت سر بگذارند. این دستاورد به عنوان یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌های سال‌های اخیر در نظریه الگوریتم‌ها شناخته می‌شود.

نقش‌آفرینی در نظریه‌های بنیادین ریاضی

پژوهش‌های این دانشمند برجسته ایرانی همچنین نقش تعیین‌کننده‌ای در توسعه الگوریتم‌های نمونه‌گیری مبتنی بر زنجیره مارکوف (Markov Chain Monte Carlo) داشته است. از دیگر دستاوردهای مهم وی می‌توان به اثبات حدس میهائیل–وزیرانی و ارائه قوی‌ترین نسخه اثبات‌شده از حدس میسون با استفاده از مفهوم «استقلال طیفی» اشاره کرد. کمیته مدال آباکوس این دستاوردها را به عنوان نمونه‌هایی شاخص از اثرگذاری علمی اویس‌قرن مورد تأکید قرار داده است.

مدال آباکوس؛ جانشین جایزه معروف نووانلینا

مدال آباکوس که به پژوهشگران جوان دارای دستاوردهای تحول‌آفرین در علوم کامپیوتر اعطا می‌شود، برجسته‌ترین نشان بین‌المللی در این حوزه محسوب می‌شود. این جایزه که ادامه‌دهنده راه جایزه معروف نووانلینا (Nevanlinna Prize) است، هر چهار سال یک بار در کنگره بین‌المللی ریاضی‌دانان به برگزیدگان اهدا می‌گردد. کسب این مدال توسط دانش‌آموخته دانشگاه صنعتی شریف، بار دیگر توانمندی محققان ایرانی در عرصه‌های پیشرفته علوم کامپیوتر و ریاضیات را به جهانیان نشان داد.