معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با اعلام تغییر方向 سیاست‌گذاری در زیست‌بوم فناوری کشور، از حرکت به سمت مدلی خبر داد که در آن به جای حمایت‌های پراکنده، بر ایجاد زنجیره کامل فناوری از پژوهش تا بازار تمرکز خواهد شد.

حسین افشین در حاشیه رویداد «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» با اشاره به دستاوردهای ایران در عرصه فناوری‌های نوظهور، گفت که ایران در حوزه پزشکی بازساختی به رتبه چهارم جهان دست یافته است؛ موفقیتی که به گفته او حاصل تمرکز و هدایت هدفمند در توسعه فناوری‌های نوظهور بوده است.

سه ضلع معماری جدید علم و فناوری

افشین معماری جدید حکمرانی علم و فناوری را بر سه مفهوم «فناوری، نوآوری و قابلیت» استوار دانست و تأکید کرد که فناوری زمانی ارزش‌آفرین خواهد بود که به نوآوری و در نهایت به قابلیتی پایدار تبدیل شود. وی تأکید کرد: در سال‌های گذشته از اجزای مختلف اکوسیستم مانند شرکت‌های دانش‌بنیان، شتاب‌دهنده‌ها، مراکز نوآوری، پارک‌های علم و فناوری و صندوق‌ها حمایت شده، اما اتصال میان این بخش‌ها به اندازه کافی شکل نگرفته است.

معاون علمی رئیس‌جمهور با اعلام تغییر رویکرد سیاست‌گذاری گفت: از این پس حمایت‌ها به جای تمرکز بر اجزای پراکنده زیست‌بوم فناوری، بر ایجاد «قابلیت» و تکمیل زنجیره فناوری تا بازار متمرکز خواهد بود.

پارک‌های علم و فناوری؛ رهبران جدید اکوسیستم

یکی از محورهای مهم این رویکرد جدید، تغییر نقش پارک‌های علم و فناوری است. در مدل جدید، پارک‌های علم و فناوری به عنوان رهبر اکوسیستم وظیفه ایجاد ارتباط میان دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، بنیاد ملی نخبگان، هسته‌های پژوهشی، سرمایه‌گذاران و صنعت را بر عهده خواهند داشت. افشین همچنین از برنامه ارتقای پارک‌های علم و فناوری به نسل‌های جدید خبر داد و گفت: همه پارک‌ها باید حداقل به سمت نسل سوم حرکت کنند و در برخی مناطق نیز پارک‌های نسل چهار و پنج متناسب با ظرفیت دانشگاهی و مأموریت‌های ملی شکل خواهند گرفت.

از پزشکی بازساختی تا هوش مصنوعی

افشین با تأکید بر اینکه خروجی اکوسیستم نباید صرفاً افزایش تعداد شرکت‌ها و محصولات دانش‌بنیان باشد، گفت: باید بتوانیم نشان دهیم کدام مسئله ملی کشور با این شرکت‌ها حل شده و در حوزه‌های اقتدارآفرین چه ظرفیت‌هایی ایجاد شده است.

وی با اشاره به حوزه‌های راهبردی مورد توجه دولت چهاردهم گفت: در حوزه‌های هوش مصنوعی، کوانتوم، میکروالکترونیک، علوم شناختی، امنیت سایبری و زیست‌فناوری، دولت نقش هدایتگر را بر عهده گرفته و با ایجاد بازار، تسهیل‌گری و حمایت هدفمند، توسعه این فناوری‌های نوظهور را دنبال کرده است.

ارتقای جایگاه ایران در پزشکی بازساختی به رتبه چهارم جهان را می‌توان یکی از نخستین ثمرات این رویکرد جدید دانست. به گفته معاون علمی رئیس‌جمهور، این موفقیت در حوزه‌ای به دست آمده که بازار آن به صورت طبیعی شکل نگرفته بود و دولت با ایفای نقش هدایتگر توانسته است بستر رشد آن را فراهم کند.

چشم‌انداز دو ساله برای نتایج ملموس

افشین ابراز امیدواری کرد که آثار این تغییر مسیر در پایان دولت چهاردهم قابل مشاهده باشد. وی اذعان داشت: ممکن است اجرای این مدل در ابتدا با مقاومت و اینرسی همراه باشد، اما با ایجاد نمونه‌های موفق و توسعه آنها، نتایج ملموس این رویکرد طی دو سال آینده نمایان خواهد شد.

معاون علمی رئیس‌جمهور در پایان از رسانه‌ها خواست تا مفاهیم «فناوری»، «نوآوری» و «قابلیت» را بیش از گذشته برای افکار عمومی و فعالان زیست‌بوم دانش‌بنیان تبیین کنند تا این ادبیات به گفتمان غالب اکوسیستم تبدیل شود.