با فرا رسیدن فصل سرما بسیاری از افراد از تشدید درد در ناحیه کمر گلایه میکنند؛ دردی که گاه بدون سابقه آسیب جدی، ناگهان شدت میگیرد و فعالیتهای روزمره را مختل میکند. یک متخصص مغز و اعصاب روس در گفتوگویی تازه، نگاه متفاوتی به این پدیده داشته و تأکید کرده است که عامل اصلی، خود سرما نیست بلکه تغییر الگوی زندگی در ماههای سرد سال است.
سرما بهتنهایی مقصر نیست
الکسی ماماتف، متخصص مغز و اعصاب، در گفتوگو با وبسایت روسی Gazeta.ru توضیح داد که کمردرد فصلی برای برخی افراد تشدید میشود، اما نکته کلیدی لزوماً دمای هوا نیست. به گفته او، آنچه اهمیت دارد تغییر میزان فشار روزانهای است که به عضلات و ستون فقرات وارد میشود. در واقع بدن ما به الگوی حرکت، نشستن، خواب و حتی وضعیت روانی واکنش نشان میدهد و برآیند این عوامل در پاییز و زمستان به شکل کمردرد بروز میکند.
ماماتف تأکید کرد: «کمردرد بهندرت نتیجه یک حرکت اشتباه یا یک روز بد است. این درد معمولاً حاصل انباشت تدریجی چند عامل است؛ زمانی که فرد بیش از حد مینشیند، تحرک کافی ندارد، خواب مناسبی ندارد و سپس ناگهان فشار سنگینی به بدن وارد میکند.»
از پیادهروی تابستانی تا صندلینشینی پاییزی
این پزشک به تفاوت سبک زندگی در تابستان و پاییز اشاره کرد. در ماههای گرم، افراد به طور طبیعی بیشتر پیادهروی میکنند، زمان بیشتری را در فضای باز میگذرانند و تحرک عمومی بالاتری دارند. اما با سرد شدن هوا و کوتاه شدن روز، ساعات نشستن بهطور چشمگیری افزایش مییابد؛ چه در خانه، چه در محل کار و چه پشت رایانه.
نشستن طولانیمدت در یک وضعیت ثابت و بدون وقفه، فشار مضاعفی بر مهرهها، دیسکها و عضلات حمایتکننده کمر وارد میکند. عضلاتی که در تابستان به دلیل راه رفتن و فعالیت متنوع، فعال و منعطف باقی میمانند، در پاییز دچار سفتی و ضعف میشوند و همین موضوع آستانه تحمل ستون فقرات را پایین میآورد. نتیجه، احساس خشکی، گرفتگی و دردی است که بهویژه هنگام صبح یا پس از ساعتها کار پشت میز تشدید میشود.
فعالیت ناگهانی، استرس و کمخوابی؛ مثلث پنهان کمردرد
ماماتف عامل مهم دیگری را نیز برشمرد: ازسرگیری ناگهانی فعالیت بدنی پس از یک دوره کمتحرکی. بسیاری از افراد پس از هفتهها کاهش تحرک در فصل سرما، ناگهان تصمیم به جابهجایی وسایل سنگین، ورزش شدید آخر هفته یا کارهای بدنی فشرده میگیرند. این شوک ناگهانی به عضلات و رباطهایی که آمادگی لازم را ندارند، میتواند بهراحتی منجر به التهاب و درد شود.
به این موارد باید استرس مزمن و کمخوابی را نیز افزود. به گفته این متخصص، استرس طولانیمدت باعث افزایش تنش عضلانی بهویژه در ناحیه کمر و گردن میشود و کیفیت خواب پایین نیز روند ترمیم بافتهای عضلانی را مختل میکند. در ماههای سرد که نور روز کمتر و فشارهای کاری و تحصیلی بیشتر است، اختلالات خواب شایعتر میشود و چرخه درد-بیخوابی-استرس تقویت میگردد.
نگاه سازمان جهانی بهداشت؛ درمان چندبعدی
ماماتف یادآور شد که وضعیت روانی، سطح فعالیت بدنی و شرایط محیط کار همگی بر سلامت کمر اثرگذار هستند. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت (WHO) توصیه میکند برای پیشگیری و مدیریت کمردرد، به ترکیبی از عوامل جسمانی، روانی و اجتماعی توجه شود و صرفاً به درمان موضعی محل درد اکتفا نشود.
این رویکرد به معنای آن است که تجویز مسکن یا استفاده از کمربند طبی بدون اصلاح علتهای زمینهای، راهحلی پایدار نخواهد بود. تا زمانی که الگوی نشستن، میزان حرکت، کیفیت خواب و مدیریت استرس اصلاح نشود، درد بهصورت دورهای بازخواهد گشت.
چگونه از کمر در فصل سرما محافظت کنیم؟
بر اساس توصیههای مطرحشده از سوی متخصصان، رعایت چند اصل ساده میتواند خطر تشدید کمردرد در ماههای سرد را بهطور محسوسی کاهش دهد:
- وقفههای حرکتی منظم: هر ۳۰ تا ۴۵ دقیقه یکبار از جای خود برخیزید، چند قدم راه بروید و حرکات کششی سبک برای کمر و لگن انجام دهید.
- حفظ فعالیت هوازی ملایم: حتی در هوای سرد، پیادهروی روزانه در فضای بسته، شنا یا نرمشهای سبک خانگی را ترک نکنید تا عضلات مرکزی بدن فعال بماند.
- پرهیز از فشار ناگهانی: از بلند کردن ناگهانی اجسام سنگین یا شروع ورزش سنگین بدون گرم کردن و آمادگی تدریجی خودداری کنید.
- بهبود ارگونومی محل کار: ارتفاع صندلی، پشتی کمر و وضعیت مانیتور را تنظیم کنید تا ستون فقرات در حالت خنثی قرار گیرد.
- مدیریت خواب و استرس: خواب منظم ۷ تا ۸ ساعته، تکنیکهای تنفس عمیق، مدیتیشن کوتاه و کاهش مصرف کافئین در ساعات پایانی روز میتواند تنش عضلانی را کم کند.
- گرم نگه داشتن بدن: اگرچه سرما علت اصلی نیست، اما سرد شدن عضلات، انعطافپذیری آنها را کاهش میدهد؛ لباس گرم و گرم کردن بدن پیش از فعالیت مفید است.
در نهایت، ماماتف تأکید کرد که برای درمان پایدار کمردرد باید به جای تمرکز صرف بر نقطه درد، علل ریشهای شناسایی شود. بررسی دقیق سبک زندگی، ارزیابی وضعیت کاری، اصلاح الگوی خواب و در صورت تداوم درد، مراجعه به پزشک متخصص برای بررسیهای دقیقتر ستون فقرات، بهترین مسیر برای جلوگیری از مزمن شدن درد است.
کمردرد فصلی هشداری از بدن است که نشان میدهد تعادل میان تحرک، استراحت و سلامت روان به هم خورده است؛ تعادلی که با چند تغییر ساده اما مستمر، میتوان آن را حتی در سردترین روزهای سال نیز حفظ کرد.
نظرات (0)