تازهترین یافتههای پژوهشی نشان میدهد که تغییر سبک تغذیه به سمت رژیم غذایی کمچرب و گیاهی میتواند دستکم در کوتاهمدت نتیجهای چشمگیر در کاهش وزن داشته باشد؛ نتیجهای که پژوهشگران آن را با داروهای تزریقی پرطرفدار لاغری مقایسه کردهاند. این مطالعه بر روی ۲۲۴ بزرگسال دارای اضافه وزن انجام شده و نتایج آن در نشریه تخصصی JAMA Network Open منتشر شده است.
کاهش وزن با تغییر عادات غذایی
در این پژوهش، افرادی که از الگوی غذایی مبتنی بر گوشت و ماهی به رژیم غذایی کمچرب و گیاهی روی آوردند، به طور میانگین ۵.۹ کیلوگرم وزن کم کردند؛ آن هم تنها در بازه زمانی چهار ماه. محققان در گزارش خود این الگوی غذایی را «ابزاری مؤثر برای کاهش وزن بدن» توصیف کردهاند.
شرکتکنندگان به دو گروه تقسیم شدند: گروه نخست رژیم گیاهی کمچرب را دنبال میکردند و گروه دوم عادات غذایی معمول خود را حفظ کردند. به گروه گیاهی اجازه داده شده بود تا به طور نامحدود از میوه، سبزیجات، غلات و حبوبات مصرف کنند، اما مصرف گوشت، ماهی، لبنیات و تخممرغ در برنامه آنها حذف شده بود.
مقایسه با داروهای تزریقی لاغری
نکته قابل توجه این مطالعه، مقایسه این نتایج با داروهای تزریقی کاهش وزن است. بر اساس مطالعهای که در نشریه «لنست دیابت و غدد درونریز» منتشر شده، شرکتکنندگانی که تزریق هفتگی دو میلیگرم سماگلوتید — ماده مؤثر داروهای اوزمپیک و وگووی — دریافت کرده بودند، به طور میانگین در نه ماه ۶.۹ کیلوگرم وزن کم کردند. به عبارت دیگر، نتیجه این دارو تنها حدود یک کیلوگرم بیشتر از رژیم گیاهی بود، اما در بازه زمانی بیش از دو برابر. کسانی که از دوز پایینتر این دارو (یک میلیگرم) استفاده کردند نیز در همین مدت به طور میانگین شش کیلوگرم وزن از دست دادند.
راز اثربخشی: کاهش کالری دریافتی
به گفته پژوهشگران، علت اصلی اثرگذاری این رژیم غذایی به کاهش حدود ۵۰۰ کالری در مصرف روزانه برمیگردد. بررسیها نشان داد شرکتکنندگان گیاهیخور با وجود مصرف حجم مشابهی از غذا بر اساس وزن، کالری دریافتی روزانهشان از ۱۸۳۴ به ۱۳۴۳ کالری کاهش یافت؛ یعنی بیش از یک چهارم کمتر از قبل.
کارشناسان تغذیه این تفاوت را به ویژگی غذاهای گیاهی مرتبط میدانند که سرشار از آب و فیبر و کمچرب هستند. این مواد غذایی حجم لازم را بدون افزودن کالری فراهم میکنند و بدون نیاز به محدودیت عمدی، احساس سیری ایجاد میکنند. پس از ۱۶ هفته، مصرف سبزیجات در گروه گیاهیخور روزانه حدود ۱۵۰ گرم، میوهها حدود ۸۰ گرم افزایش یافت و مصرف حبوبات و جایگزینهای گیاهی گوشت نیز تقریباً سه برابر شد.
در تحلیل ثانویه این پژوهش نیز توضیح داده شده که رژیمهای غذایی سرشار از گوشت به دلیل کالری بالاتر میتوانند در بروز چاقی نقش داشته باشند؛ در حالی که رژیم گیاهی کمچرب با کاهش کالری دریافتی به عنوان «درمانی مؤثر برای بزرگسالان دارای اضافه وزن» معرفی شده است.
نکات احتیاطی و محدودیتهای پژوهش
محققان تأکید کردهاند که این مطالعه بر گزارش خود اظهاری شرکتکنندگان درباره میزان مصرف غذایشان تکیه داشته که میتواند بر دقت نتایج تأثیر بگذارد. متخصصان تغذیه نیز هشدار میدهند که یک رژیم گیاهیخواری بدون برنامهریزی صحیح ممکن است به کمبود مواد مغذی ضروری مانند کلسیم، آهن و ویتامین B۱۲ منجر شود و توصیه میکنند هر تغییر اساسی در رژیم غذایی با مشورت متخصص انجام شود.
نظرات (0)