قهوه یکی از محبوبترین نوشیدنیهای جهان است و میلیونها نفر هر روز بدون تأمل زیادی آن را مینوشند. اما سؤال همیشگی این است: چند فنجان قهوه در روز واقعاً بیخطر است؟ پاسخ این سؤال اکنون از زبان یکی از معتبرترین نهادهای پزشکی جهان تکرار شده است.
بیانیه جدید انجمن قلب آمریکا
انجمن قلب آمریکا (American Heart Association) اخیراً بیانیهای علمی جدید منتشر و در آن تأکید کرده که مصرف روزانه تا حدود ۴۰۰ میلیگرم کافئین — که تقریباً معادل ۳ تا ۵ فنجان ۲۴۰ میلیلیتری قهوه دمکشیده معمولی است — برای اکثر بزرگسالان سالم بیخطر محسوب میشود.
جالبتر آنکه تحقیقات پیشین نشان داده مصرف متعادل قهوه حتی با برخی پیامدهای مثبت قلبیعروقی نیز همراه بوده است. البته این بدان معنا نیست که هرچه قهوه بیشتر، بهتر؛ بلکه حد و مرز مشخصی وجود دارد.
واکنش افراد به کافئین متفاوت است
نکته کلیدی آن است که هیچکس نباید این توصیهها را بهعنوان یک قاعده قطعی و یکسان برای همه در نظر بگیرد. واکنش بدن افراد به کافئین تفاوتهای چشمگیری دارد و عواملی مانند سن، وزن، حساسیت ژنتیکی و حتی مصرف همزمان داروها در این تفاوت نقش دارند.
مصرف زیاد کافئین — فراتر از آستانه تحمل بدن — میتواند عوارضی مانند:
- تپش قلب و احساس لرزش در قفسه سینه
- افزایش موقت فشار خون
- اضطراب و بیقراری
- اختلال خواب و بیخوابی شبانه
حتی اگر مصرف روزانهتان کمتر از ۴۰۰ میلیگرم باشد، اما قهوه باعث تپش قلب یا بیخوابی شما میشود، همان مقدار هم ممکن است برای بدن شما زیاد باشد.
هشدار درباره نوشیدنیهای انرژیزا و مکملها
یکی از نکات مهم بیانیه جدید این است که یافتههای مربوط به قهوه را نباید به نوشیدنیهای انرژیزا یا مکملهای کافئین غلیظ تعمیم داد. دوزهای بالای کافئین که از این منابع غیرقهوهای دریافت میشوند، بهویژه میتوانند خطر اختلال ریتم قلب و مشکلات قلبیعروقی را افزایش دهند.
پیام اصلی بیانیه، بیش از آنکه ممنوعیت قهوه باشد، یک هشدار درباره «مقدار و منبع کافئین» است. قهوه طبیعی و دمکشیده با نوشیدنیهای فرآوریشده تجاری تفاوتهای اساسی دارد و نباید آنها را در یک ردیف قرار داد.
تهدید تغییرات اقلیمی بر آینده قهوه
در کنار بحث سلامت مصرف، داستان قهوه پیچیدگیهای دیگری هم دارد. گیاهان قهوه به دلیل تغییرات اقلیمی به شدت در معرض خطر انقراض قرار گرفتهاند. تقریباً تمام ۱۰ میلیون تن دانه قهوهای که هر سال در جهان مصرف میشود، از دو گونه اصلی تأمین میشود: عربیکا با طعم لطیف و روبوستا با طعم قویتر.
عربیکا هنگامی که دما فقط چند درجه بالا برود آسیب میبیند و روبوستا به مقادیر زیادی آب نیاز دارد و در شرایط خشکسالی بازده آن بهشدت افت میکند. کاساهون تسفای، متخصص ژنتیک گیاهی از دانشگاه آدیس آبابا، میگوید: «قهوه به شدت توسط تغییرات اقلیمی تهدید میشود.»
راهکارهای علمی برای نجات قهوه
محققان در سراسر جهان تلاشهای گستردهای برای حفظ تنوع ژنتیکی قهوه و ایجاد ارقام مقاومتر آغاز کردهاند. این تلاشها شامل:
- افزایش مقاومت دو گونه اصلی قهوه در برابر دما و خشکسالی
- آزمایش روی گونههای خویشاوند مانند لیبریکا که دمای بالاتری را تحمل میکند و به آب کمتری نیاز دارد
- توسعه گونههایی مانند اکسلسا و لیبکس که طعمی نزدیک به عربیکا دارند اما مقاومترند
- حفظ نمونههای ژنتیکی زنده در موسسات تحقیقاتی کشورهایی مانند اتیوپی
جالب اینکه برخی از این گونههای جایگزین حتی برای کارشناسان حرفهای ارزیابی قهوه نیز قابل تشخیص از عربیکا نیستند و این امید را ایجاد میکند که در آینده قهوههای مقاوم و خوشطعم بهراحتی در دسترس مصرفکنندگان قرار گیرند.
نتیجهگیری: هوشمندانه بنوشید
پیام کلیدی برای دوستداران قهوه ساده است: از مصرف لذت ببرید اما حدومرز را رعایت کنید. ۳ تا ۵ فنجان قهوه معمولی در روز برای اکثر افراد بیخطر است، اما اگر بدنتان حساسیت نشان میدهد، به سیگنالهای آن گوش دهید. و مهمتر از همه، تفاوت بین قهوه طبیعی و نوشیدنیهای انرژیزا غلیظ را فراموش نکنید — کافئین هر منبعی که باشد، وقتی از حد بگذرد، خطرناک میشود.
نظرات (0)